Justyna Bogutówna: charakterystyka
Justyna Bogutówna to córka kucharki Karoliny Bogutowej, prosta, ufna i naiwna dziewczyna, która pokochała Zenona Ziembiewicza. Po romansie z nim, usunięciu ciąży i śmierci matki popada w chorobę psychiczną i oblewa go kwasem.
Justyna w skrócie
- Kim jest: córka kucharki Karoliny Bogutowej i nieznanego mężczyzny, pracuje jako służąca, w sklepie i w cukierni.
- Wychowanie: dorasta razem z córką hrabiostwa Tczewskich, Różą, dzięki czemu nabiera powierzchownej ogłady.
- Najważniejsze cechy: naiwność, ufność, komunikatywność, kapryśność.
- Najważniejsza relacja: kochanka Zenona Ziembiewicza, przyjaciółka Jasi Gołąbskiej.
- Los: po ataku na Zenona czeka na proces w więzieniu.
Wygląd i charakter
Justyna Bogutówna była córką kucharki Karoliny Bogutowej i nieznanego mężczyzny. Jako dziecko wychowywała się razem z córką hrabiostwa Tczewskich, Różą. Dzięki temu nabrała powierzchownej ogłady towarzyskiej. Ładna, „o prostych jasnych włosach, obciętych równo jak u chłopczyka”, małej i poważnej twarzy. Miała „zabawną górną wargę, w środku podciągniętą przez krótki nosek. Jej zęby nierówne i białe, obnażały się bez uśmiechu, prawie przy każdym słowie. I były mokre”. Praca w mieście zmieniła jej wygląd. Bardzo jasna skóra, o porcelanowym odcieniu, stała się anemiczna. Jej ręce były szorstkie od pracy.
Zenonowi kojarzyła się z ciepłem, miękkością i bezbronnością. Była pełna słodyczy, wrażliwa i niewinna. Fizycznie doskonała, „czysto, starannie i precyzyjnie przez naturę wykonana”. Toruciński, właściciel sklepu, w którym pracowała, ocenił ją jako osobę pracowitą. Tawnicka z kolei twierdziła, że Justyna była „inteligentna, grzeczna dla gości, nie kokietka, ale dosyć leniwa”. Elżbieta widziała w niej dziewczynę prostą i ordynarną. Swoim sposobem bycia Justyna nie zdradzała gminnego pochodzenia. Pani Żancia zastanawiała się „skąd ta dziewczyna ma tyle rasy?”.
Bogutówna była bardzo komunikatywna. Lubiła opowiadać o wszystkim, co działo się wokół niej. Wszystko było dla niej ważne i ją interesowało. Nieodpowiedzialna i kapryśna. Nacechowana dość prymitywnymi odruchami i uproszczonym wyobrażeniem o świecie. Sprawiała wrażenie, że jej życie „utkane było z cudzych zdarzeń”. Istnienie postrzegała poprzez pryzmat innych osób. Zawsze o kimś opowiadała, zawsze czymś się cieszyła. Ujęła tym Zenona. Miała w sobie dużo dziecięcej naiwności i ufności. Obdarzyła Ziembiewicza bezgraniczną miłością. Przyczyniło się to do jej osobistej tragedii. Czekała na jego powrót „stęskniona, udręczona i kochająca”.
Romans z Zenonem
Związek między Ziembiewiczem a Bogutówną narodził się podczas ostatnich wakacji Zenona w Boleborzy. Od początku zakładał jego zakończenie w dniu wyjazdu do Paryża.
W domu Ziembiewiczów zajmowała się głównie haftowaniem i „kosztowała tyle, co zje”. Ulubienica Żanci Ziembiewiczowej. Podczas wakacji, gdy miała dziewiętnaście lat, zaufała Zenonowi. Została jego kochanką. Wierzyła, że mężczyzna wróci do niej po skończeniu szkoły. Po śmierci matki zmuszona była zostać w mieście i tam szukać pracy. Początkowo, dzięki pomocy zakonnicy, znalazła zatrudnienie jako służąca i opiekunka chorej kobiety. Nie była jednak zadowolona z tego zajęcia. Ponowne spotkanie z Zenonem doprowadziło do tego, że znów została jego kochanką. Łudziła się, że jest dla niej kimś bliskim i że się nią zaopiekuje. Uwikłana w romans, nie wiedziała, że Ziembiewicz był zaręczony z inną. Zamierzał zakończyć ich związek.
Potem wielokrotnie zastanawiał się, co nim kierowało, kiedy zainteresował się córką kucharki. Dlaczego wszędzie ją spotykał, a ona zawsze szukała jego towarzystwa. Urzekła go radością życia, naiwnym podejściem do wielu spraw i oddaniem. Niczego tak naprawdę jej nie obiecywał. Ich ponowne spotkanie po roku było zupełnie przypadkowe. Zenon nie wiedział, że dziewczyna przebywa w mieście. Zaprosił ją do hotelu. Uległ jej ponownie.
Początkowo ich cotygodniowe spotkania tłumaczył tym, że ma zamiar oddać pieniądze. Nie wypłacili ich jego rodzice. Justyna zaspokajała jego fizyczne potrzeby.
Kiedy podjął decyzję, że należy zakończyć związek, okazało się, że dziewczyna jest w ciąży. Zenon dał jej pieniądze. Decyzję, co zrobi z ciążą, pozostawił jej. W rzeczywistości zapewne zaopiekowałby się dzieckiem. Świadczyła o tym jego późniejsza opieka nad Justyną. Dawał jej pieniądze na utrzymanie. Za pośrednictwem żony znajdował pracę. Sprowadzał lekarza, kiedy zaczęła chorować.
Gdy zaszła w ciążę, cieszyła się. Uważała, że sama da sobie radę ze wszystkim. Dostała od mężczyzny pieniądze. Zdecydowała się, wbrew samej sobie, na usunięcie ciąży. Zaczęła mieć coraz większe wymagania w stosunku do Zenona. Chciała, by załatwił jej pracę. Najpierw w sklepie u Torucińskiego, potem w cukierni. Z obu stanowisk zrezygnowała sama. Z biegiem czasu śniło się jej dziecko, co pogarszało jej stan psychiczny.
Mezalians: dwa różne światy
Dla Justyny jej pierwsza miłość miała tragiczny finał. Naiwnie obdarzyła nią syna pracodawców matki. Wierzyła, że będą razem, mimo różnic społecznych. Mamy tu do czynienia z mezaliansem
Mezalians - związek, małżeństwo osób nierównych stanem, nieodpowiednie, niestosowne.
Dzieliła ich pozycja społeczna, wykształcenie, różnice majątkowe. Bogutówna w Zenonie widziała najbliższą osobę, jaka jej została po śmierci matki. Sądziła, że ich związek ma szansę istnieć. Okazało się, że z czasem Zenon stawał się coraz bardziej obcy.
Choroba i oblanie kwasem
W tajemnicy zaczęła odwiedzać okolice domu Ziembiewiczów. Szantażowała ich. Chciała ujawnić prawdę. Usunięcie ciąży i wyrzuty sumienia z tym związane, zapoczątkowały chorobę psychiczną. Coraz bardziej się pogłębiała. Doprowadziła ją do kresu wytrzymałości.
Zadręczała Zenona listami. Stała się coraz bardziej kapryśna i zaczęła tracić kontakt z rzeczywistością. Lekarz stwierdził u niej początki schizofrenii. Dziewczyna jednak nie chciała się leczyć, a w snach słyszała głosy zmarłych . Kazały jej zabić Ziembiewicza. Próbowała popełnić samobójstwo. Została w porę odratowana. Ostatecznie dostała się do gabinetu Zenona. Oblała mu twarz kwasem. Potem chciała skoczyć z okna, lecz powstrzymał ją woźny. Po tym zajściu, czekała na proces w więzieniu.
Aby uwolnić się od swojej udręki, postanowiła zabić siebie i Zenona. Oślepiony Zenon sam odebrał sobie życie, a ona czekała na wyrok w więzieniu.
Skutki romansu i ocena postaci
Romans wpłynął destrukcyjnie zarówno na Ziembiewicza, jak i Bogutównę. Zenon wciąż odczuwał niepokój, bojąc się, że o jego związku z Justyną dowiedzą się inni. Potem winił się za jej stan psychiczny i starał się za wszelką cenę pomóc dziewczynie. Zawsze znajdował wytłumaczenie dla swoich poczynań.
Ich romans zniszczył również szczęście małżeńskie Elżbiety i Zenona. Nie potrafili zaznać prawdziwej radości, ponieważ nieustannie powracała sprawa Justyny i jej żądania.
Zenon, Justyna i Elżbieta, uwikłani w swoisty trójkąt uczuciowy, zapłacili drogą cenę za krótki romans Ziembiewicza i Bogutówny. On stracił spokój ducha. Starał się nie dostrzegać swojej winy. Justyna – straciła dziecko i zamknęła się w świecie urojeń i snów. Elżbieta to największa ofiara tej historii. Straciła złudzenia, kiedy okazało się, że Justyna wciąż istnieje w ich życiu. Zenon nie był w stanie temu zapobiec.
W powieści to postać tragiczna. Skrzywdzona przez los i fatalną miłość do Zenona. Po śmierci matki nie potrafiła odnaleźć się w swojej samotności.
Pytania i odpowiedzi
Skąd Justyna ma ogładę towarzyską?
Jako dziecko wychowywała się razem z córką hrabiostwa Tczewskich, Różą. Nabrała w ten sposób powierzchownej ogłady, choć jej sposób bycia nie zdradzał gminnego pochodzenia.
Jak Justyna reaguje na ciążę?
Cieszy się i uważa, że sama da sobie radę. Dostaje od Zenona pieniądze, a potem, wbrew samej sobie, decyduje się na usunięcie ciąży.
Jak zmienia się Justyna po usunięciu ciąży?
Staje się kapryśna, ma coraz większe wymagania wobec Zenona, sama rezygnuje z pracy w sklepie i w cukierni. Śni jej się dziecko, zadręcza Zenona listami i traci kontakt z rzeczywistością.
Co oznacza słowo „mezalians” w odniesieniu do Justyny?
Związek osób nierównych stanem. Justynę i Zenona dzieliły pozycja społeczna, wykształcenie i majątek, a ona wierzyła, że mimo to będą razem.
Co dzieje się z Justyną po oblaniu Zenona kwasem?
Chce skoczyć z okna, ale powstrzymuje ją woźny. Potem czeka na proces w więzieniu.