Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Renesans

Tren XVIII (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...)



Kiedy mu słońce niebieskie dogrzeje”.
Kończące przytaczany fragment porównanie podkreśla nikłość człowieka wobec Boga. Rozgniewany Stwórca potrafiłby ukarać człowieka tak szybko i nieodwracalni, jak słońce topi śnieg.

Następne wersy odnoszą się nie ewentualnego gniewu Pana:
„Zgubisz nas prędko, wiekuisty Panie,
Jesli nad nami stanie
Twa ciężka Boska ręka;
Sama niełaska jest nam sroga męka”.

Jeśli człowiek narazi się Bogu, Jego „ciężka(…)ręka” zapoczątkuje „srogą mękę”, jakiej zostanie poddany śmiertelnik.

Wizja wiecznego potępienia człowieka na szczęście jest daleka od charakteru wyrozumiałego i miłosiernego Boga:
„Ale od wieku Twoja lutość słynie,
A pierwej świat zaginie,
Niż Ty wzgardzisz pokornym,
Chocia był długo przeciw Tobie spornym”.

Prędzej świat przestanie istnieć, nastąpi jego koniec, niż On „wzgardzi pokornym”. To właśnie potulność, uległość, posłuszeństwo i gotowość do wyznania żalu za popełnione grzechy są mostem człowieka do Boga.

Ostatnia zwrotka jest wyznaniem winy podmiotu lirycznego oraz prośbą o litość. Ma bardzo osobisty charakter:
„Wielkie przed Tobą są występy moje,
Lecz miłosierdzie Twoje
Przewyssza wszytki złości:
Użyj dziś, Panie, nade mną litości”.

„Tren XVIII” jest dowodem na pojednanie zrozpaczonego z powodu śmierci córki Kochanowskiego ze sprawcą tej tragedii – Bogiem. Poeta porzuca dominującą w poprzednich utworach cyklu postawę buntu, sprzeciwu wobec świata i Stwórcy na rzecz przekonania, iż życie na ziemi jest jedynie przystankiem przed wiecznością. Z utworu wypływa pogląd, iż człowiek nie powinien tracić czasu na głębokie żale i troski doczesne, ponieważ życie jest i tak zbyt krótkie.

Tren XVIII” Jana Kochanowskiego został napisany wierszem stroficznym (podobnie jak wszystkie kolejne wiersze, począwszy od „Trenu XVI”). Dzieło jest przykładem czterowiersza sylabicznego o regularnym układzie: dwie zwrotki okalające, liczące po jedenaście zgłosek, oraz dwie wewnętrzne, siedmiozgłoskowe.
Renesansowy poeta sięgnął po rymy sąsiadujące, gramatyczne, dokładne oraz żeńskie, na przykład:
„(…)dzieci Twoje
(…) czasy swoje
(…) Cię wspominamy,
(…) używamy”. „Tren XVIII” jest pisany sylabowcem nieregularnym, co potęguje wrażenie dynamiczności, oddaje różnorodność emocji, targających Kochanowskim podczas tworzenia tej wzruszającej modlitwy do Boga.

Wśród tropów stylistycznych w „Trenie XVIII” można wyróżnić między innymi:
  • Epitety, np. „nieposłuszne dzieci”, „szcześliwe czasy”, „rozkoszy zwykłych”

  • Wielkie litery w zaimkach określających Boga, np. „Twoje”, „Cię”, „Twej”,

  • Obrazowe porównania, np. „Tak jako śnieg niszczeje, / Kiedy mu słońce niebieskie dogrzeje”,

  • Liczbę mnogą podmiotu lirycznego, wskazującą na wypowiadanie się grupy wiernych, a nie jedynie autora, np. „My nieposłuszne”, „wspominamy”, „używamy”,

  • Przerzutnie, np. „Kiedy po nas wdzięczności / Nie uznasz”.


strona:    1    2  

Zobacz inne artykuły:

Kochanowski Jan
Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - interpretacja i analiza
Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - wiadomości wstępne
Problematyka „Trenów” Kochanowskiego
Podział cyklu „Trenów” Kochanowskiego
Kompozycja i styl „Trenów” Kochanowskiego
Treny jako gatunek
„Treny” Kochanowskiego - geneza
O czym mówią „Treny” Kochanowskiego?
Motywy obecne w „Trenach” Kochanowskiego
Psalm 115 Non nobis, Domine, non nobis - analiza
Psalm 91 Kochanowskiego - analiza
Pieśń IX (Ks. 2) „Nie porzucaj nadzieje…” - analiza
Pieśni Kochanowskiego - problematyka
Pieśni Kochanowskiego – tematyka
Pieśni Kochanowskiego - kompozycja i styl
Pieśni – gatunek
Geneza „Pieśni” Kochanowskiego
Motywy we fraszkach Kochanowskiego
Problematyka fraszek Kochanowskiego
Tematyka fraszek Kochanowskiego
Fraszka – gatunek
Fraszki Kochanowskiego - geneza
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - analiza
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - interpretacja
Pieśń świętojańska o Sobótce - wiadomości wstępne
O doktorze Hiszpanie - interpretacja i analiza
O Miłości - interpretacja i analiza
O kaznodziei - interpretacja i analiza
Raki - interpretacja i analiza
Do fraszek (Fraszki moje) - interpretacja i analiza
Do fraszek (Fraszki moje) - wiadomości wstępne
Na swoje księgi - interpretacja i analiza
Do gór i lasów - interpretacja i analiza
O żywocie ludzkim (Fraszki to wszytko) - interpretacja i analiza
Na zdrowie - analiza i interpretacja
Na dom w Czarnolesie - interpretacja i analiza
Człowiek Boże igrzysko - interpretacja
Na dom w Czarnolesie - kontekst
Wieczna Myśli (O żywocie ludzkim) - interpretacja i analiza
Na lipę - interpretacja i analiza
Na lipę - kontekst
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - interpretacja
Tren XIX (albo Sen)
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - analiza
Tren XVIII (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...)
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - kontekst
Tren XI (Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - analiza
Tren X (Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - interpretacja
Tren IX (Kupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze!...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - kontekst
Tren VIII (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim...)
Miło szaleć, kiedy czas po temu... (Pieśń XX) - interepretacja i analiza
Tren VII (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory...)
Tren IV (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...)
Tren I (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe...)
Treny - geneza, treść i konstrukcja
Pieśń o spustoszeniu Podola (Pieśń V) - interpretacja i analiza
Pieśń świętojańska o Sobótce - interpretacja i analiza

Sęp-Szarzyński Mikołaj
Sonet III. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem - interpretacja i analiza
Sonet I. O krótkości i niepewności na świecie żywota człowieczego - interpretacja i analiza
Sonet V. O nietrwałej miłości rzeczy świata tego - interpretacja i analiza
Epitafium Rzymowi - interpretacja i analiza
Epitafium Rzymowi - kontekst

Inne
Pieśni Kochanowskiego - wybrane motywy



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies