Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Pan Tadeusz

Intertekstekstualność w „Panu Tadeuszu”



Badacze twórczości Adama Mickiewicza doszukali się w Panu Tadeuszu licznych nawiązań i przeróbek tekstów z innych dzieł literackich. Można więc mówić o swoistej intertekstualności dzieła, czyli powiązaniach i odniesieniach do innych utworów:

1. sytuacja, kiedy Hrabia przygląda się z ukrycia Zosi, a dziewczyna ogania dzieci od „złotego deszczu” motyli – to analogia do mitologicznych wydarzeń, kiedy Zeus pod postacią złotego deszczu zdobywa i zapładnia uśpioną Danaę. Hrabia, niczym Zeus, szykuje się do miłosnych podbojów. Uciekająca Zosia w jego oczach staje się boginką „I już lekkie stopy wionęły nad liściem” [Ks. III, 87]. Hrabia zwraca się do dziewczyny słowami „Bóstwem jesteś czy nimfą, duchem, czy widzeniem!” [Ks. III 114]. Przypominają one cytat z Odysei Homera i>„Błagam cię, czyś jest bóstwem czy panną śmiertelną”. Dalszy dialog nacechowany jest romantyzmem rycerskim. Hrabia, na podobieństwo cervantowskiego bohatera, proponuje dziewczynie wierną służbę mieczem.

2. inspiracje Hermanem i Dorote J. W. Goethego (o których Mickiewicz wspominał w listach do przyjaciół) – podobnie jak bohaterowie utworu Goethego, którzy zostają wygnańcami z okupowanych przez Francję ziem niemieckich, polscy szlachcice muszą uciekać za Niemen, by nie odczuć skutków represji po bitwie z Moskalami w Soplicowie.

3. legendy i opowieści Henryka Rzewuskiego – Mickiewicz wzorował się na jego opowieściach o tradycji, szlacheckim stylu i wiejskim życiu. Przejawem tego stała się przede wszystkim postać Wojskiego, który w Panu Tadeuszu jest gawędziarzem i często urozmaica zdarzenia historyjkami z przeszłości.

4. Monachomachia J. Krasickiego – opis czterech pór roku na serwisie przypomina opis czterech pór roku w Vitrium gloriosum.

5. Wiersz Matecznik S. Witwickiego – opis matecznika w dziele.

6. Jan Kochanowski – fraszka Na zdrowie w Inwokacji oraz wspomniana lipa czarnoleska – Księga IV, 397. J.N. Kamiński Krakowiacy i Górale: dosłowny cytat „Serce nie sługa, nie zna co to prawda” Księga III, 49

8. pieśni ludowe:

- Pieśń o grzybach – Księga III, 264 – 265
- Pieśń o Panu Cybulskim – Księga XII, 356 – 358
- Pieśń o Żołnierzu tułaczu – Księga XII, 722 – 726
- Pieśń o dziewczynie, co tak grać lubiała – Epilog, 111 – 112
- Pieśń o sierocie, co piękna jak zorze – Epilog, 113 – 114

Wymienione tu zostały najbardziej charakterystyczne inspiracje innymi dziełami, ponieważ badacze i wielbiciele Pana Tadeusza posunęli się do drobiazgowej analizy dzieła pod tym kątem, niemalże wers po wersie. [w oparciu o T. Boya – Żeleńskiego O Mickiewiczu]

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Pan Tadeusz” - streszczenie szczegółowe z testem
Dzieje Jacka Soplicy
Dzieje Jacka Soplicy w punktach
Pan Tadeusz – podstawowe informacje
„Pan Tadeusz” - wiadomości wstępne
Soplicowo jako centrum polszczyzny
Inwokacja w „Panu Tadeuszu”
Cechy epopei
Soplicowo - arkadyjski obraz szlacheckiego dworku
Biografia Adama Mickiewicza
Obyczaje i zwyczaje w „Panu Tadeuszu”
Okoliczności powstania „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza
Środki stylistyczne w inwokacji „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako epopeja narodowa
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Najważniejsze problemy w „Panu Tadeuszu”
Tematyka „Pana Tadeusza”
Kompozycja i styl „Pana Tadeusza”
Opis zajazdu w „Panu Tadeuszu”
Jacek Soplica – bohater romantyczny
Spór Horeszków z Soplicami o zamek
Spór Asesora z Rejentem
Zwyczaje szlacheckie w domu Sędziego
Opis Soplicowa
Gatunki literackie w „Panu Tadeuszu”
Środki stylistyczne w opisie koncertu Jankiela
Plan wydarzeń koncertu Jankiela
Wydarzenia historyczne w koncercie Jankiela („Pan Tadeusz”)
Interpretacja koncertu Jankiela
Opis zaścianka w Dobrzyniu
Porównanie opowieści Gerwazego (Księga II) ze spowiedzią Jacka Soplicy (Księga X)
Opis zamku Horeszków w „Panu Tadeuszu”
Kogo przedstawiają portrety na ścianach Soplicowa?
Poetyka „Pana Tadeusza”
Szlachta w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza
Opis polowania na niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”
Opisy przyrody w „Panu Tadeuszu”
Środki stylistyczne w opisie sadu w „Panu Tadeuszu”
Opis sadu w „Panu Tadeuszu”
Opis serwisu obiadowego w „Panu Tadeuszu”
Jak doszło do zajazdu na Soplicowo?
Narrator w „Panu Tadeuszu” – jego rola i miejsce
Opis grzybobrania w „Panu Tadeuszu”
Prawda historyczna a fikcja literacka w „Panu Tadeuszu”
Pierwsze spotkanie Tadeusza i Zosi
Kogo zabił Jacek Soplica?
Epilog „Pana Tadeusza”- interpretacja
Pojęcie „zajazd” w „Panu Tadeuszu”
Dyplomatyka i łowy – pytania i odpowiedzi
Intertekstekstualność w „Panu Tadeuszu”
Romans Telimeny i Tadeusza
Spotkanie Tadeusza i Telimeny w „Świątyni dumania”
O co spierali się Telimena z Sędzią? Argumenty każdej ze stron
Czytanie ze zrozumieniem fragmentu książki Aliny Witkowskiej „Mickiewicz, słowo i czyn” - odpowiedzi
Co to jest czarna polewka?
Plan koncertu Wojskiego
Bibliografia




Bohaterowie
Hrabia – charakterystyka
Spowiedź Jacka Soplicy
Kim był Jacek Soplica?
Stolnik Horeszko – charakterystyka
Jacek Soplica/ksiądz Robak – charakterystyka postaci
Zosia - charakterystyka
Telimena - charakterystyka
Sędzia Soplica - charakterystyka
Tadeusz Soplica - charakterystyka
Pozostali bohaterowie „Pana Tadeusza”



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies