aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Romantyzm
„Na koń! chcę słońca, wichru, i tententu!
Na koń! - Tu łożem suchego potoku,
Gdzie zamiast wody, płynie laur różowy;
Ze łzą i z wielką błyskawicą w oku,
Jakby mię wicher gnał błyskawicowy,
Lecę, a koń się na powietrzu kładnie -
Jeśli napotka grób rycerzy – padnie”.
Niestety, wskutek ważnych historycznych epizodów z przeszłości Polski nie ma prawa zatrzymać się pod Termopilami:
„Na Termopilach? - Nie, na Cheronei
Trzeba się memu załamać koniowi,
Bo jestem z kraju, gdzie widmo nadziei
Dla małowiernych serc podobne snowi
Więc jeśli koń mój w biegu się przestraszy,
To téj mogiły - co równa jest - naszéj.
Mnie od mogiły termopilskiéj gotów
Odgonić legion umarłych Spartanów;
Bo jestem z krają smutnego Ilotów,
Z kraju - gdzie rozpacz nie sypie kurhanów,
Z kraju - gdzie zawsze po dniach nieszczęśliwych
Zostaje smutne pół - rycerzy - żywych.
Na Termopilach ja się nie odważę
Osadzić konia w wąwozowym szlaku.
Bo tam być muszą tak patrzące twarze,
Że serce skruszy wstyd - w każdym Polaku.
Ja tam nie będę stał przed Grecyj duchem -
Nie - pierwéj skonam: niż tam iść - z łańcuchem”.
Wspomnienie Termopil jest aluzją do legendarnej bitwy, jaka odbyła się tam między Spartanami a Persami w 480 p.n.e.. Bohaterska postawa Spartan, którzy mimo pewnej śmierci pozostali na polu walki, sprawiła, że bitwa ta stała się w kulturze europejskiej swoistym symbolem bohaterskiego męczeństwa („Polskimi Termopilami” nazwano trzy bitwy w naszej historii: bitwę pod Zadwórzem 17 sierpnia 1920, bitwę pod Dytiatynem 16 września 1920 oraz obronę Wizny 6-10 września 1939).
Obok tego symbolu w zacytowanym fragmencie Słowacki sięgnął po inne metafory: pegaz oznacza poetycką, nieznającą granic wyobraźnię, zaś Cheronea – klęskę i upadek.
Wplecenie historycznego symbolu patriotyzmu i poświęcenia dla ojczyzny uwypukla pogląd podmiotu o jego rodakach, którzy nie wykazali się taką odwagą i gotowością poświęcenia życia dla ojczyzny. Zamiast tego, zdaniem Słowackiego, ręce Polaków nadal są skrępowane łańcuchem niewoli, a wstyd malujący się na na ich przegranych twarzach nigdy nie umożliwi im stanięcia z dumą nad mogiłą Leonidasa. Jedynym miejscem, w którym pędzący na koniu podmiot może zrobić postój, jest Cheronea, gdzie uciekający z pola walki Grecy ponieśli klęskę i utracili niepodległość.
Surowa i prawie pozbawiona empatycznych emocji ocena zachowania rodaków w powstaniu listopadowym przez Słowackiego w dalszych wersach rozszerza się na próbę odnalezienia przyczyn utraty niepodległości. Podmiot upatrywał ich przede wszystkim w szlachcie, nazwanej „czerepem rubasznym”. To ona uniemożliwiła zabranie głosu w walce ludowi, to ona więziła „duszę anielską narodu”, hamowała postępowe, demokratyczne idee:Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
„Na koń! chcę słońca, wichru, i tententu!
Na koń! - Tu łożem suchego potoku,
Gdzie zamiast wody, płynie laur różowy;
Ze łzą i z wielką błyskawicą w oku,
Jakby mię wicher gnał błyskawicowy,
Lecę, a koń się na powietrzu kładnie -
Jeśli napotka grób rycerzy – padnie”.
Niestety, wskutek ważnych historycznych epizodów z przeszłości Polski nie ma prawa zatrzymać się pod Termopilami:
„Na Termopilach? - Nie, na Cheronei
Trzeba się memu załamać koniowi,
Bo jestem z kraju, gdzie widmo nadziei
Dla małowiernych serc podobne snowi
Więc jeśli koń mój w biegu się przestraszy,
To téj mogiły - co równa jest - naszéj.
Mnie od mogiły termopilskiéj gotów
Odgonić legion umarłych Spartanów;
Bo jestem z krają smutnego Ilotów,
Z kraju - gdzie rozpacz nie sypie kurhanów,
Z kraju - gdzie zawsze po dniach nieszczęśliwych
Zostaje smutne pół - rycerzy - żywych.
Na Termopilach ja się nie odważę
Osadzić konia w wąwozowym szlaku.
Bo tam być muszą tak patrzące twarze,
Że serce skruszy wstyd - w każdym Polaku.
Ja tam nie będę stał przed Grecyj duchem -
Nie - pierwéj skonam: niż tam iść - z łańcuchem”.
Wspomnienie Termopil jest aluzją do legendarnej bitwy, jaka odbyła się tam między Spartanami a Persami w 480 p.n.e.. Bohaterska postawa Spartan, którzy mimo pewnej śmierci pozostali na polu walki, sprawiła, że bitwa ta stała się w kulturze europejskiej swoistym symbolem bohaterskiego męczeństwa („Polskimi Termopilami” nazwano trzy bitwy w naszej historii: bitwę pod Zadwórzem 17 sierpnia 1920, bitwę pod Dytiatynem 16 września 1920 oraz obronę Wizny 6-10 września 1939).
Obok tego symbolu w zacytowanym fragmencie Słowacki sięgnął po inne metafory: pegaz oznacza poetycką, nieznającą granic wyobraźnię, zaś Cheronea – klęskę i upadek.
Wplecenie historycznego symbolu patriotyzmu i poświęcenia dla ojczyzny uwypukla pogląd podmiotu o jego rodakach, którzy nie wykazali się taką odwagą i gotowością poświęcenia życia dla ojczyzny. Zamiast tego, zdaniem Słowackiego, ręce Polaków nadal są skrępowane łańcuchem niewoli, a wstyd malujący się na na ich przegranych twarzach nigdy nie umożliwi im stanięcia z dumą nad mogiłą Leonidasa. Jedynym miejscem, w którym pędzący na koniu podmiot może zrobić postój, jest Cheronea, gdzie uciekający z pola walki Grecy ponieśli klęskę i utracili niepodległość.
„O! Polsko! póki ty duszę anielską
Będziesz więziła w czerepie rubasznym,
Poty kat będzie rąbał twoje cielsko,
Poty nie będzie twój miecz zemsty strasznym,
Poty mieć będziesz hyjenę na sobie,
I grób - i oczy otworzone w grobie”.
Wpływ warstwy szlacheckiej na dzieje Polski został w dalszych wersach porównany do działania koszuli Dejaniry, która spowodowała wielogodzinną śmierć Heraklesa w straszliwych męczarniach:
„Zrzuć do ostatka te płachty ohydne,
Tę - Dejaniry palącą koszulę:
A wstań jak wielkie posągi bezwstydne,
Naga - w styksowym wykąpana mule,
Nowa - nagością żelazną bezczelna -
Nie zawstydzona niczém – nieśmiertelna”.
Pozbycie się starych nawyków, przyzwyczajeń, wyjawienie wszystkich grzechów i przewinień – tylko to umożliwi Polsce odzyskanie wolności.
Odpowiedzialna za sytuację kraju szlachta dbała jedynie o własne interesy, kierowała się prywatnymi korzyściami i powiększaniem majątków, zapominając o nadrzędnym celu – niepodległości i pielęgnowaniu indywidualnego pierwiastka narodowego. Zamiast tego była niczym papuga, przenosiła na rodzimy grunt obce zwyczaje, maniery, przyzwyczajenia:
strona: 1 2 3 4
Zobacz inne artykuły:
kontakt | polityka cookies
