aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Romantyzm

Świtezianka - interpretacja i analiza



Później wędrówkę chłopaka i spotkanie z rusałką poeta opisał wykorzystując tak zwane „powiązania podchwytujące”, które przejawiały się następująco:
„A on sam jeden pozostał,
Sam został, dziką powraca drogą”
czy:
„Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie,
Woda się burzy wzdyma.
Burzy się, wzdyma, pękają tonie”.

W scenie kuszenia łowczego przez rusałkę powraca znany z początkowych strof paralelizm budowy składniowej: „Chłopcze mój piękny, chłopcze mój młody”. Podobnie wyglądają strofy, w których młodzieniec waha się czy przyjąć ofertę piękności z jeziora, ale zostaje jeszcze wzbogacona o dźwięk „i”, który ma wielkie znaczenie dla melodyjności tekstu:
„Podbiega strzelec i staje w biegu,
I chciałby skoczyć, i nie chce”;
„I tak go łechce i tak go znęca,
Tak się w nim serce rozpływa”.

Następnie możemy zaobserwować nasilenie się inwersji: „Przysięgą pogardził świętą”; „Nową zwabiony ponętą”; „Na średnim igra jeziorze”. Zabieg ten powoduje, że melodyjna dotychczas ballada traci swoją monotonność i staje się bardziej rwana. Dzieje się tak aż do osiągnięcia punktu kulminacyjnego utworu.

Kiedy napięcie opada, melodyjność ballady przypomina tę z początku utworu. Pod koniec pojawiają się znane czytelnikowi strofy, jednak teraz brzmią zupełnie inaczej i co innego znaczą. W ten sposób ballada zatoczyła swoiste koło, domknęła się, co pięknymi słowami podsumowuje Zgorzelski: „Zamknął się czarodziejski krąg ballady. Zamknęła się też linia jej intonacyjnego rysunku i melodyjnej kompozycji” (Cz. Zgorzelski, dz. cyt.).

Na tym polega trzecia rola powtórzeń w „Świteziance”, spajają one ogniwa opowieści, nadając im charakter zamkniętego, idealnego kręgu.

Widzimy więc jaki postęp poczynił Mickiewicz w tak krótkim czasie, w ramach zaledwie jednego zbioru poezji. Z zakorzenionej w sielankowej tradycji „To lubię”, poprzez dość swobodną, ale już dojrzalszą „Świteź”, wypłynął nasz wieszcz na ocean światowej klasy ballady romantycznej. Jego „Świtezianka” spełnia cechy idealnej ballady romantycznej: jest lirycznie nastrojowa, oparta na dramatycznej technice odtwarzania epizodów i posiada specyficzną ozdobność obrazu poetyckiego oraz kompozycji.
Sprawdźmy jakie motywy literackie dominują w „Świteziance”. Para zakochanych, to główni (i tak naprawdę jedyni) bohaterowie utworu. Oboje są piękni i młodzi, w pierwszej scenie widzimy ich nawet w sielankowej konwencji, gdzie ona karmi go malinami, a on zbiera dla niej kwiatki do wianka. Ich miłość nie jest jeszcze dojrzała, raczej młodzieńcza i nieśmiała. Ponieważ ballada nie nosi znamion erotyku, nie wiemy nic o ich cielesności. W pewnym momencie rusałka mówi:
„Czy zechcesz niby jaskółka chybka
Oblicze tylko wód muskać,
Czy zdrów jak rybka, wesół jak rybka,
Cały dzień ze mną się pluskać”.

Może to sygnalizować, iż zakochani nie oddali się jeszcze namiętnościom. Warto zwrócić tu na romantyczną symbolikę wody, którą można odczytywać jako zmysłowość.

Kolejnym widocznym na pierwszy rzut oka motywem jest rusałka. Postać pani z jeziora znana jest w polskiej, i nie tylko, kulturze od setek lat. Już w czasach przedchrześcijańskich i wczesnochrześcijańskich pojawiały się taki postaci, co wiązało się z kultem wody. Jeziora były czczone, ponieważ dawały ludziom życie, zapewniając dostatek i bezpieczeństwo. Rusałki i nimfy wodne widzimy chociażby w arturiańskich legendach staro-angielskich. Istoty te pojawiają się na kartach „Ballad i romansów” kilkakrotnie, za każdym razem jednak skutki ich spotkań z ludźmi są inne. Tu, inaczej niż chociażby w „Świtezi”, rusałka okazała się niebezpieczną kusicielką, która „bawi” się ludźmi, ich uczuciami i pożądaniem. W swoich uwodzicielskich zabiegach nie cofała się przed niczym:

strona:    1    2    3    4    5    6  

Zobacz inne artykuły:

Mickiewicz Adam
Oda do młodości - interpretacja i analiza
Bakczysaraj - interpretacja i analiza
Widok gór ze stepów Kozłowa - interpretacja i analiza
Burza - interpretacja i analiza
Żegluga - interpretacja i analiza
Cisza morska - interpretacja i analiza
Stepy akermańskie - interpretacja i analiza
„Sonety krymskie” - streszczenie ogólne
Romantyzm „Sonetów krymskich”
Recepcja „Sonetów krymskich”
Język „Sonetów krymskich”
Problematyka „Sonetów krymskich”
Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”
Zmagania Mickiewicza z sonetem
Okoliczności powstania „Sonetów krymskich”
Polały się łzy - interpretacja i analiza
Nad wodą wielką i czystą - interpretacja i analiza
Snuć miłość - interpretacja i analiza
Liryki lozańskie - geneza i charakterystyka
Do matki Polki - interpretacja i analiza
Niepewność - interpretacja i analiza
Do M*** - interpretacja i analiza
Zima miejska - interpretacja i analiza
Lilje - interpretacja i analiza
Pani Twardowska - interpretacja i analiza
To lubię - interpretacja i analiza
Powrót taty - interpretacja i analiza
Rybka - interpretacja i analiza
Świtezianka - interpretacja i analiza
Ajudah - interpretacja i analiza
Świteź - interpretacja i analiza
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pierwiosnek - interpretacja i analiza
Czatyrdah - interpretacja i analiza
Ballady i romanse - opracowanie
Bajdary - interpretacja i analiza

Norwid Cyprian Kamil
Bema pamięci żałobny rapsod - interpretacja i analiza
Bema pamięci żałobny rapsod - wiadomości wstępne
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - wiadomości wstępne
Moja ojczyzna - interpretacja i analiza
Moja ojczyzna - wiadomości wstepne
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pielgrzym - wiadomości wstępne
Pióro - interpretacja i analiza
Pióro - wiadomości wstępne
W Weronie - interpretacja i analiza
W Weronie - wiadomości wstępne
Moja piosnka II - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - wiadomości wstępne
Fortepian Szopena - analiza
Fortepian Szopena - interpretacja
Fortepian Szopena - wiadomości wstępne

Słowacki Juliusz
Rozmowa z piramidami - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - motyw mogiły, grobu
Smutno mi Boże - interpretacja i analiza
Smutno mi, Boże! - wiadomości wstępne
Sowiński w okopach Woli - interpretacja i analiza
Sowiński w okopach Woli - wiadomości wstępne
Testament mój - interpretacja i analiza
Testament mój - wiadomości wstępne
Rozłączenie - interpretacja i analiza

Inne
Analiza porównawcza utworów „Oda do młodości” Adama Mickiewicza i „Do młodych” Adama Asnyka



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies