aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Romantyzm
„Wtem z zasłon błysną piersi łabędzie,
Strzelec w ziemię patrzy skromnie”.
Mickiewiczowska rusałka jest zupełnie taka, jak podają ludowe wierzenia.
Próba i zdrada to kolejne motywy zrealizowane przez Mickiewicza w „Świteziance”. Tragicznie zakochany w dziewczynie chłopak złożył jej przysięgę na siły piekielne, że zawsze będzie dla niego tą jedyną. Jeszcze tego samego wieczora jednak został wystawiony na próbę. Uwodzicielskie czary rusałki spowodowały, że chłopak uległ jej pokusie. Zanim jednak do tego doszło, stoczył wewnętrzną bitwę:
„Podbiega strzelec i staje w biegu,
I chciałby skoczyć, i nie chce;
Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu,
Z lekka mu w stopy załechce.
I tak go łechce, i tak go znęca,
Tak się w nim serce rozpływa,
Jak gdy tajemnie rękę młodzieńca
Ściśnie kochanka wstydliwa.
Zapomniał strzelec o swej dziewczynie,
Przysięgą pogardził świętą,
Na zgubę oślep bieży w głębinie,
Nową zwabiony ponętą”.
Młodzieniec nie miał żadnych szans dochowanie przysięgi, ponieważ rusałka nie kusiła go tylko swoją fizycznością i słowami, ale całe jezioro, cała przyroda dookoła popychała go w jej kierunku. W chwili, kiedy okazało się, iż rusałka w rzeczywistości była również dziewczyną, której łowczy ślubował miłość stało się jasne, iż został wystawiony na próbę, i poniósł klęskę, za co zostanie srogo ukarany. Motyw zdrady pojawiał się często w rokokowych sielankach i dumkach, lecz nigdy przedtem poeci nie ukazywali momentu zawahania się człowieka przed dopuszczeniem się tego czynu. Można też przypuszczać, iż wszystkie wydarzenia w balladzie zostały z góry zaplanowane przez rusałkę, która przez całe lato zwodziła młodzieńca i rozkochała go w sobie, niemalże wymusiła na nim złożenie przysięgi wierności. Jeszcze tego samego wieczora w okrutny sposób postanowiła sprawdzić, czy chłopak ślubował szczerze.
Pokuta to kolejny motyw literacki, jaki widzimy w „Świteziance”. Kiedy chłopiec przysięgał swojej ukochanej wierność, ona przestrzegła go:
„Dochowaj, strzelcze, to moja rada:
Bo kto przysięgę naruszy,
Ach, biada jemu, za życia biada!
I biada jego złej duszy!”.
Kara, jaka spotkała łowczego nie była adekwatna do czynu, jakiego się dopuścił, aczkolwiek typowa dla ballad i ludowych przekazów. Dziewczyna, już po postacią rusałki, wyjawiła: Świtezianka - interpretacja i analiza
„Wtem z zasłon błysną piersi łabędzie,
Strzelec w ziemię patrzy skromnie”.
Mickiewiczowska rusałka jest zupełnie taka, jak podają ludowe wierzenia.
Próba i zdrada to kolejne motywy zrealizowane przez Mickiewicza w „Świteziance”. Tragicznie zakochany w dziewczynie chłopak złożył jej przysięgę na siły piekielne, że zawsze będzie dla niego tą jedyną. Jeszcze tego samego wieczora jednak został wystawiony na próbę. Uwodzicielskie czary rusałki spowodowały, że chłopak uległ jej pokusie. Zanim jednak do tego doszło, stoczył wewnętrzną bitwę:
„Podbiega strzelec i staje w biegu,
I chciałby skoczyć, i nie chce;
Wtem modra fala, prysnąwszy z brzegu,
Z lekka mu w stopy załechce.
I tak go łechce, i tak go znęca,
Tak się w nim serce rozpływa,
Jak gdy tajemnie rękę młodzieńca
Ściśnie kochanka wstydliwa.
Zapomniał strzelec o swej dziewczynie,
Przysięgą pogardził świętą,
Na zgubę oślep bieży w głębinie,
Nową zwabiony ponętą”.
Młodzieniec nie miał żadnych szans dochowanie przysięgi, ponieważ rusałka nie kusiła go tylko swoją fizycznością i słowami, ale całe jezioro, cała przyroda dookoła popychała go w jej kierunku. W chwili, kiedy okazało się, iż rusałka w rzeczywistości była również dziewczyną, której łowczy ślubował miłość stało się jasne, iż został wystawiony na próbę, i poniósł klęskę, za co zostanie srogo ukarany. Motyw zdrady pojawiał się często w rokokowych sielankach i dumkach, lecz nigdy przedtem poeci nie ukazywali momentu zawahania się człowieka przed dopuszczeniem się tego czynu. Można też przypuszczać, iż wszystkie wydarzenia w balladzie zostały z góry zaplanowane przez rusałkę, która przez całe lato zwodziła młodzieńca i rozkochała go w sobie, niemalże wymusiła na nim złożenie przysięgi wierności. Jeszcze tego samego wieczora w okrutny sposób postanowiła sprawdzić, czy chłopak ślubował szczerze.
Pokuta to kolejny motyw literacki, jaki widzimy w „Świteziance”. Kiedy chłopiec przysięgał swojej ukochanej wierność, ona przestrzegła go:
„Dochowaj, strzelcze, to moja rada:
Bo kto przysięgę naruszy,
Ach, biada jemu, za życia biada!
I biada jego złej duszy!”.
„Nie tobie igrać przez srebrne tonie
Lub nurkiem pluskać w głąb jasną;
Surowa ziemia ciało pochłonie,
Oczy twe żwirem zagasną.
A dusza przy tym świadomym drzewie
Niech lat doczeka tysiąca,
Wiecznie piekielne cierpiąc zarzewie
Nie ma czym zgasić gorąca”.
Kara za zdradę rusałki jest okrutna. Młodzieniec z miejsca został pozbawiony życia, lecz jego dusza została skazana na tysiąc lat cierpienia. Przez taki właśnie czas łowczy uwięziony pod modrzewiem musi przyglądać się, jak jego ukochana przechadza się po tafli jeziora.
Gwoli ścisłości należy wspomnieć, iż „Świtezianka” składa się trzydziestu ośmiu czterowersowych strof. Każda ze zwrotek składa się z przeplatanki dziesięcio- i ośmiozgłoskowej. Rymy ballady mają charakter krzyżowy typu ABAB.
strona: 1 2 3 4 5 6
Zobacz inne artykuły:
kontakt | polityka cookies
