Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Romantyzm

Pani Twardowska - interpretacja i analiza

„Otrząsł się, dbrum! parsknął raźnie.
«Teraz jużeś w naszej mocy,
Najgorętsząm odbył łaźnię»”.

Po zapoznaniu się z resztą fabuły utworu widzimy komizm sytuacji. Diabeł był już pewien swego, sądził, że nic gorszego niż kąpiel w wodzie święconej go nie spotka. Jednak się mylił, ku uciesze Twardowskiego i czytelnika.

Z goła inaczej prezentuje się komizm słowny reprezentowany przez czarnoksiężnika. Twardowskiemu przyświecały przecież zupełnie odwrotne niż diabłu intencje. Szlachcic, jak już wspominaliśmy, prowadził podwójną grę – z pozoru wydawał się być opanowany, ale z drugiej strony zachodził w głowę nad tym jak wykpić się z cyrografu. W swoich poczynaniach i wypowiedziach cechował się daleko posuniętą perfidią i podstępem. Wymyślając niesamowite zadania dla diabła, posługiwał się wieloma sprzecznościami i absurdami. Twardowski wydawał się przypominać sobie ludowe przysłowia i powiedzonka dotyczące rzeczy niemożliwych do spełnienia, po czym wcielał je w życie („Z piasku bicza nie ukręcisz”, „Boi się jak diabeł święconej wody”).

Przy formułowaniu ostatniego zadania Twardowski posłużył się ironią. Sposób, w jaki przedstawił swoją żonę. Kobieta najwyraźniej musiała budzić postrach swoim wyglądem, skoro sam diabeł salwował się przed nią ucieczką, jednak mąż opisywał ją pieszczotliwie: „Moja żoneczka Twardowska”. Znając charakter szlachcica możemy uznać, iż używał takich słów, aby dodatkowo nie narazić się i jej.

O ile komizmu nie możemy uznać za element charakterystyczny dla nurtu romantycznego, to z pewnością za taki powinniśmy uznać wszechobecną w „Pani Twardowskiej” fantastykę. Jednakże w przypadku omawianej ballady obydwa te zjawiska są ze sobą ściśle powiązane, przez co się zacierają. Jak pisze Cysewski: „Typ zastosowanej tu fantastyki czyni z «Pani Twardowskiej» utwór kłopotliwy dla badaczy romantyzmu, dostrzegających małą przylegalność ballady do tego, co uznane zostało za wyraz romantycznego stosunku do świata, za wyraz kształtowania się romantycznych konwencji literackich – zwłaszcza że jest to utwór wybitny i stworzony przez poetę ze znacznym już doświadczeniem w zakresie romantyzmu; (…)” (K. Cysewski, dz. cyt.).


Wydarzenia opisane w „Pani Twardowskiej” wydają się fantastyczne dla czytelnika, ale nie dla bohaterów utworu. Świat przedstawiony przesączony jest magią i zjawiskami niewytłumaczalnymi, niepojętymi nawet przez współczesnych ludzi. Również i narrator reaguje na fantastyczne wydarzenia w sposób, który karze nam uważać, iż dla niego to codzienność. Nawet zaskoczenie Twardowskiego pojawieniem się Mefistofelesa nie wynika z nadprzyrodzoności tej sytuacji, lecz ze zwykłego zaskoczenia. Z tego właśnie względu fantastykę „Pani Twardowskiej” określa się mianem fantastyki z perspektywy czytelnika.

Mając to na uwadze, możemy powiedzieć, iż w takim właśnie aspekcie „Pani Twardowska” nie odstaje od pozostałych utworów zbioru „Ballady i romanse”. Uogólniając, podobnie jak w przypadku „Świtezianki”, „Świtezi” czy „Rybki” – fantastyka wynika bezpośrednio z ludowych wierzeń, folkloru. Staje się ona naturalnym elementem świata przedstawionego (chociaż w przypadku wymienionych trzech ballad rusałczanych, nadprzyrodzone wydarzenia są zaskakujące dla narratora). Tym, co różni „Panią Twardowską” od wymienionych utworów jest intencja autora. W przypadku ballady o szlachcicu i diable elementy fantastyczne mają służyć rozbawieniu czytelnika. Słowami najlepiej oddającymi artystyczny kunszt ballady są słowa innego poeta – Juliana Przybosia: „Takie to wszystko świetne, ze lepsze być nie może” (J. Przyboś, dz. cyt.).

strona:    1    2    3    4    5    6    7    8    9  


Zobacz inne artykuły:

Mickiewicz Adam
Oda do młodości - interpretacja i analiza
Bakczysaraj - interpretacja i analiza
Widok gór ze stepów Kozłowa - interpretacja i analiza
Burza - interpretacja i analiza
Żegluga - interpretacja i analiza
Cisza morska - interpretacja i analiza
Stepy akermańskie - interpretacja i analiza
„Sonety krymskie” - streszczenie ogólne
Romantyzm „Sonetów krymskich”
Recepcja „Sonetów krymskich”
Język „Sonetów krymskich”
Problematyka „Sonetów krymskich”
Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”
Zmagania Mickiewicza z sonetem
Okoliczności powstania „Sonetów krymskich”
Polały się łzy - interpretacja i analiza
Nad wodą wielką i czystą - interpretacja i analiza
Snuć miłość - interpretacja i analiza
Liryki lozańskie - geneza i charakterystyka
Do matki Polki - interpretacja i analiza
Niepewność - interpretacja i analiza
Do M*** - interpretacja i analiza
Zima miejska - interpretacja i analiza
Lilje - interpretacja i analiza
Pani Twardowska - interpretacja i analiza
To lubię - interpretacja i analiza
Powrót taty - interpretacja i analiza
Rybka - interpretacja i analiza
Świtezianka - interpretacja i analiza
Świteź - interpretacja i analiza
Ajudah - interpretacja i analiza
Pierwiosnek - interpretacja i analiza
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Ballady i romanse - opracowanie
Czatyrdah - interpretacja i analiza
Bajdary - interpretacja i analiza

Norwid Cyprian Kamil
Bema pamięci żałobny rapsod - interpretacja i analiza
Bema pamięci żałobny rapsod - wiadomości wstępne
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - wiadomości wstępne
Moja ojczyzna - interpretacja i analiza
Moja ojczyzna - wiadomości wstepne
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pielgrzym - wiadomości wstępne
Pióro - interpretacja i analiza
Pióro - wiadomości wstępne
W Weronie - interpretacja i analiza
W Weronie - wiadomości wstępne
Moja piosnka II - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - wiadomości wstępne
Fortepian Szopena - analiza
Fortepian Szopena - interpretacja
Fortepian Szopena - wiadomości wstępne

Słowacki Juliusz
Rozmowa z piramidami - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - motyw mogiły, grobu
Smutno mi Boże - interpretacja i analiza
Smutno mi, Boże! - wiadomości wstępne
Sowiński w okopach Woli - interpretacja i analiza
Sowiński w okopach Woli - wiadomości wstępne
Testament mój - interpretacja i analiza
Testament mój - wiadomości wstępne
Rozłączenie - interpretacja i analiza

Inne
Analiza porównawcza utworów „Oda do młodości” Adama Mickiewicza i „Do młodych” Adama Asnyka



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies