Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Romantyzm

Do matki Polki - interpretacja i analiza

Z pewnością jest to dzieło niezwykle, czasami wręcz okrutnie szczere, momentami wzruszające, a czasami podszyte gorzką ironią.

Interpretacja i analiza

Utrzymany w formie wezwania wiersz Adama Mickiewicza rozpoczyna się apostrofą podmiotu lirycznego do tytułowej „matki Polki”, adresatki jego słów (podobnie zwrotka trzecia). Posługując się konstrukcją przypuszczającą zdań, autor przepowiada los jej dziecka. Wylicza okoliczności oraz konkretne zachowania syna bliżej nieidentyfikowanej kobiety, będącej symbolem wszystkich rodzicielek, których dzieci wzięły kilka miesięcy później udział w walce:
„O matko Polko! gdy u syna twego
W źrenicach błyszczy genijuszu świetność,
Jeśli mu patrzy z czoła dziecinnego
Dawnych Polaków duma i szlachetność”.

Pierwszym warunkiem – nie wiadomo jeszcze, czego – jest błysk geniuszu w oku młodzieńca oraz „duma i szlachetność” charakteryzująca przodków, poprzedników w walce, w które obfitowała historia Polski. Dwie przywołane cechy wraz ze wspomnianą wcześniej „świetnością” – to one są bohaterkami pierwszych linijek wiersza, nakreślając obraz bystrego, zdolnego, a zarazem szlachetnego i niewinnego chłopca, który wręcz – idąc za stwierdzeniem Danuty Polańczyk, autorki opracowania dzieła – „zachłystuje się ideałami dawnych Polaków” (D. Polańczyk, „Poezje Adama Mickiewicza – cz. II”, Lublin). Świadomość ciążącego na nich piętna przeszłości, przed którym nie ma ucieczki, powoli przebija się z linijek tekstu.

W kolejnych podmiot przywołuje następne zachowania, których udziałem będzie „syn”. Najgorsze stanie się, jeśli opuści grono rówieśników na rzecz przebywania w towarzystwie „starca” opowiadającego mu o przeszłości narodu:
„Jeżeli słucha z głową pochyloną,
Kiedy mu przodków powiadają dzieje”.

Zacytowany fragment jest bezpośrednim nawiązaniem do innego utworu Mickiewicza, a mianowicie „Konrada Wallenroda”, a konkretnie do pieśni wajdeloty Halbana, który od najmłodszych lat wzbudzał w romantycznym bohaterze patriotyczne uczucia do swej prawdziwej ojczyzny, przygotowując go na walkę pełną podstępów i tłumacząc, iż najważniejszy jest cel, a nie środki ku niemu prowadzące.
„Chociaż postępował wbrew rycerskim zasadom i miał z tego powodu wyrzuty sumienia [Konrad Wallenrod], jego samotna walka okazała się skuteczna. Postawa walenrodyzmu została w tym wierszu uogólniona. Syn, o którym mowa, jest jednym z wielu – reprezentantem narodu. Nie ma nazwiska ani nawet imienia, nie wiadomo o nim nic poza tym, że jest młodym Polakiem. Podobnie niedookreślona jest osoba matki – jednej z wielu, które wychowywały swoich synów, krzewiąc w ich sercach patriotyczne ideały i wysyłały do walki na śmierć i życie. Skuteczność zmagań z przeważającym liczebnie przeciwnikiem zależy od przyjętych metod. Podstęp, choć jest sposobem niehonorowym, daje szansę zwycięstwa” (D. Polańczyk, dz. cyt.).


Wracając do wiersza, gdy nastąpi opisana zmiana w zachowaniu symbolicznego „syna”, wówczas „matka” może mieć już pewność, że wkrótce straci na zawsze swoje dziecko – odda ono życie w wojennej ofierze.

Niewiele jest rzeczy, które w takiej sytuacji może zrobić tytułowa bohaterka. Podmiot radzi jej zwrócenie się z prośba o pomoc do innej „matki”, która tak samo jak ona była zmuszona patrzeć na śmierć dziecka, nie mogąc nic z tym zrobić, nie mogąc go uratować:
„Klęknij przed Matki Boleśnej obrazem
I na miecz patrzaj, co Jej serce krwawi:
Takim wróg piersi twe przeszyje razem!”.

Zestawienie losu matki żołnierza-powstańca z dolą Matki Boskiej jest wstrząsające. Mickiewicz stara się pokazać tym wzbudzającym w wielu współczesnych mu odbiorach czy krytykach oburzenie, iż nie ważne jest, czy mówimy o matce bezimiennego partyzanta, który umiera od pierwszej wystrzelonej kuli armatniej, czy o rodzicielce Jezusa – ich ból i cierpienie związane ze stratą dziecka jest podobne.

strona:    1    2    3    4    5  


Zobacz inne artykuły:

Mickiewicz Adam
Oda do młodości - interpretacja i analiza
Bakczysaraj - interpretacja i analiza
Widok gór ze stepów Kozłowa - interpretacja i analiza
Burza - interpretacja i analiza
Żegluga - interpretacja i analiza
Cisza morska - interpretacja i analiza
Stepy akermańskie - interpretacja i analiza
„Sonety krymskie” - streszczenie ogólne
Romantyzm „Sonetów krymskich”
Recepcja „Sonetów krymskich”
Język „Sonetów krymskich”
Problematyka „Sonetów krymskich”
Podział wewnętrzny „Sonetów krymskich”
Zmagania Mickiewicza z sonetem
Okoliczności powstania „Sonetów krymskich”
Polały się łzy - interpretacja i analiza
Nad wodą wielką i czystą - interpretacja i analiza
Snuć miłość - interpretacja i analiza
Liryki lozańskie - geneza i charakterystyka
Do matki Polki - interpretacja i analiza
Niepewność - interpretacja i analiza
Do M*** - interpretacja i analiza
Zima miejska - interpretacja i analiza
Lilje - interpretacja i analiza
Pani Twardowska - interpretacja i analiza
To lubię - interpretacja i analiza
Powrót taty - interpretacja i analiza
Rybka - interpretacja i analiza
Świtezianka - interpretacja i analiza
Świteź - interpretacja i analiza
Ajudah - interpretacja i analiza
Pierwiosnek - interpretacja i analiza
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Ballady i romanse - opracowanie
Czatyrdah - interpretacja i analiza
Bajdary - interpretacja i analiza

Norwid Cyprian Kamil
Bema pamięci żałobny rapsod - interpretacja i analiza
Bema pamięci żałobny rapsod - wiadomości wstępne
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - interpretacja i analiza
Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie? - wiadomości wstępne
Moja ojczyzna - interpretacja i analiza
Moja ojczyzna - wiadomości wstepne
Pielgrzym - interpretacja i analiza
Pielgrzym - wiadomości wstępne
Pióro - interpretacja i analiza
Pióro - wiadomości wstępne
W Weronie - interpretacja i analiza
W Weronie - wiadomości wstępne
Moja piosnka II - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - interpretacja i analiza
Do obywatela Johna Browne'a - wiadomości wstępne
Fortepian Szopena - analiza
Fortepian Szopena - interpretacja
Fortepian Szopena - wiadomości wstępne

Słowacki Juliusz
Rozmowa z piramidami - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - interpretacja i analiza
Grób Agamemnona - motyw mogiły, grobu
Smutno mi Boże - interpretacja i analiza
Smutno mi, Boże! - wiadomości wstępne
Sowiński w okopach Woli - interpretacja i analiza
Sowiński w okopach Woli - wiadomości wstępne
Testament mój - interpretacja i analiza
Testament mój - wiadomości wstępne
Rozłączenie - interpretacja i analiza

Inne
Analiza porównawcza utworów „Oda do młodości” Adama Mickiewicza i „Do młodych” Adama Asnyka



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies