aa
aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Żal - analiza i interpretacja



świśnie u głowy skrzydło poprzez ptasią ciemność
idźże idź dalej”.

Analiza

Przepełniony katastroficznymi przewidywaniami liryk „Żal” jest jednym z najbardziej znanych utworów lubelskiego awangardzisty Józefa Czechowicza.

Złożony z sześciu nieregularnych strof (pierwsza i druga to pięć wersów, trzecia dwa, czwarta cztery, piąta dziesięć, a ostatnia sześć) składa się oddalonych i niejednorodnych rymów. Poza tym pozbawiony jest znaków interpunkcyjnych, dając większe pole do popisu interpretującemu go czytelnikowi, nieograniczone narzuconymi przez nazywanego prekursorem wiersza białego poetę kropkami czy wykrzyknikami.

Podmiot liryczny ujawnia swoją obecność w piątej strofie. Wypowiada się wówczas w pierwszej osobie liczby pojedynczej, używając czterokrotnie zaimka „ja:
„rozmnożony cudownie na wszystkich nas
będę strzelał do siebie i marł wielokrotnie
ja gdym z pługiem do bruzdy przywarł
ja przy foliałach jurysta
zakrztuszony wołaniem gaz
ja śpiąca pośród jaskrów
i dziecko w żywej pochodni
i bombą trafiony w stallach
i powieszony podpalacz
ja czarny krzyżyk na listach”
Czechowicz, dla zwiększenia oddziaływania liryku na adresatów, czyli całą ludzkość, sięgnął po kilka symboli. „Roztrzaskane szybki synagog” przywołują antysemickie ataki na prywatne mieszkania i sklepy prowadzone przez Żydów i nawiązują do nocy kryształowej, podczas której hitlerowcy powybijali witryny sklepów i zakładów żydowskich, i „płomień połyskujący grube statków liny”.

Podobną rolę odgrywa dwukrotne pojawienie się słowa „płomień”, raz w kontekście pożaru lin, a drugi w odniesieniu do miłości wskazuje na realizację ideologii stworzenia czystej aryjskiej rasy. Metaforyczny ogień pochłaniał zarówno wszystkie możliwe sposoby ucieczki wyznawców Mojżesza (np. statki do Ameryki), jak i obracał w proch ciała nagich Żydów, zamykanych w komorach krematoryjnych, gazowanych i palonych w piecach. W tym kontekście należy interpretować właśnie zwrot „płomień miłości” – kochający bezwarunkowo Hitlera Niemcy nie wahali się mordować Żydów i masowo zmniejszać ich populację.
Prócz wspomnianych metafor i symboli, Czechowicz sięgnął jeszcze po kilka innych środków poetyckiego wyrazu, na przykład elipsę („nozdrza wietrzą czerwony udój / z potopu gorącego”), porównania („głowę która siwieje a świeci jak świecznik”) oraz powtórzenia („tak chodzić tak oglądać sceny sny festyny; płomień połyskujący grube statków liny / płomień miłości; ja gdym z pługiem do bruzdy przywarł / ja przy foliałach jurysta (…) ja śpiąca pośród jaskrów (…) ja czarny krzyżyk na listach”).

strona:    1    2    3  

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La précieuse - analiza i interpretacja
La précieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies