aaaJesteś w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Zielono mam w głowie - interpretacja

Kilka słów wstępu

Utrzymany w witalistyczno-afirmacyjnym nastroju wiersz „Zielono mam w głowie” Kazimierza Wierzyńskiego został opublikowany w jego debiutanckim tomie z 1919 roku, zatytułowanym „Wiosna i wino” i zaliczanym do jego największych poetyckich osiągnięć.

„Popularność dzieła literackiego odsłania tajemnice czytelników. Wielki sukces debiutu Kazimierza Wierzyńskiego stanowi intrygujący problem, będący przedmiotem rozważań socjologii kultury i krytyki literackiej. Pierwszy tom jego wierszy Wiosna i wino miał trzy wydania w latach 1919 – 1921, był powszechnie recytowany, cytowany i omawiany – został społecznie uznany za najwartościowszy wkład poezji w początkowy okres istnienia niepodległej Polski. Utwory literackie, będące wydarzeniami o doniosłości ogólnospołecznej, zaskakują zbiorowe potrzeby duchowe, a zatem ujawniają też strukturę czegoś, co można nazwać podświadomością grupy społecznej” (Krzysztof Dybciak, „Gry i podróże poetyckie – Kazimierz Wierzyński”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s.447).

Interpretacja

Kazimierz Wierzyński w wierszu „Zielono mam w głowie” podzielił się swoimi najważniejszymi filozoficznymi poglądami na życie i sztukę, przez co liryk jest często nazywany jego manifestem programowym. Poeta koncentruje się w nim wokół podziwu dla wiosny budzącej do życia otoczenie oraz młodzieńczej witalności i beztroski, dominującej w wyzwolonej Polsce.
„Z czego on się cieszy, może pomyśleć dzisiejszy czytelnik – z traktatu wersalskiego, z powstań śląskich, z wojny dwudziestego roku, z traktatu ryskiego? Ktoś może powiedzieć, że poeta nie musi się zajmować polityką. Oczywiście. Ale przecież komentatorzy Wierzyńskiego w Wiośnie i winie upatrują radości z odzyskanej niepodległości Polski” (Jan Marx, „Skamandryci”, Warszawa 1993, s. 138).

Sytuacja liryczna utworu jest jasna. Podmiot liryczny zachwyca się urodą najpiękniejszej według niego pory roku, jej atrybutami i przejawami w życiu człowieka. Swój podziw dla młodości i towarzyszącej jej niedojrzałości pomieszanej ze swoista dziecinnością wyraża słowami rozpoczynającymi wiersz:
„Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną
na klombach mych myśli sadzone za młodu”.

Idąc za stwierdzeniem badacza twórczości Wierzyńskiego, Krzysztofa Dybciaka, płaszczyzną, na której doskonale realizował się ten Skamandryta było „tworzenie związków alogicznych, (…) obrazów fantastycznych, naśladowanie – wszystko to tworzy inną rzeczywistość, rządzącą się specyficznymi prawami, rzeczywistość pełną niespodzianek i stanowiącą układ ściśle związany z postawą ja lirycznego. Za główne komponenty tej postawy uznać trzeba poczucie swobody i potęgi” (Krzysztof Dybciak, „Gry i podróże poetyckie – Kazimierz Wierzyński”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 2”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 450).

Opisuje zatem sam siebie jako pełnego nowych pomysłów i idei młodzieńca, porównując swój umysł do ogrodu, w którym dzięki sprzyjającym warunkom atmosferycznym, dobremu nasłonecznieniu, żyznej glebie i regularnemu podlewaniu rozkwitają fiołki. Jego serce – porównane w kolejnych linijkach do słońca - pozbawione jest charakterystycznych dla wieku dojrzałego udręk i problemów. Idąc za retoryką i metaforyką Wierzyńskiego, można byłoby je nazwać chmurami, które na szczęście w młodości nie zakrywają oślepiającego blasku słońca, czyli pełnego wiary i pomysłów serca:
„Pod słońcem co dało mi duszę błękitną
i które mi świeci bez trosk i zachodu”.

Gdy pierwsza opisuje beztroskie życie podmiotu lirycznego, tak druga zwrotka oddaje jego największe pragnienie. Będąc świadomym swego szczęścia, chciałby podzielić się nim z innymi. Z tego powodu cały czas się uśmiecha, rozdaje swoje fiołkowe bukiety, czyli pozytywne nastawienie do świata, by na koniec zdefiniować się jako „radosną wichurę zachwytu i szczęścia” i stwierdzić, że każdy poeta powinien być przede wszystkim… wiosną!

strona: 1 2