Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Deszcz jesienny – analiza

Wiersz Leopolda Staffa jest zbudowany regularnie, złożony z siedmiu części, a dokładnie z trzech zwrotek i czterokrotnie powtarzanego refrenu.

Pierwsza strofa traktuje o przemijaniu, o zmarnowanych snach, których wspomnienie nie zostanie przywołane, ponieważ w przygnębiającej, jesiennej aurze nawet najpiękniejsze „mary powiewne, dziewicze” staną się przykrymi koszmarami, do których nie warto wracać. Kolejna zwrotka mówi o odejściu bliskiej osoby i zmarnowaniu szansy na szczęście rodzinne. Podmiot liryczny czuje dołującą i wszechobecną pustkę. Ostatnia z opisowych zwrotek opowiada o wizycie szatana, który zamienia ogród podmiotu lirycznego „w straszną, okropną pustelnię”, przysypuje rosnące tam, kwitnące kwiaty popiołem, na trawniki rzuca bryły kamieni, sieje „szał trwogi i śmierć przerażenia”.

Te trzy części są przetykane refrenem będącym opisem padającego deszczu:
„To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny
I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,
Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...
Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną
I światła szarego blask sączy się senny...
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...”

W każdym fragmencie tekstu występuje różna ilość wersów, przy zachowaniu ścisłej liczby dwunastu sylab w każdym z nich. I tak:
Refren I – sześć linijek;
Strofa I – dziesięć;
Refren II – sześć;
Strofa II – dziesięć;
Refren III – sześć;
Strofa III – dziesięć;
Refren IV – sześć wersów.

”Deszcz jesienny” jest wierszem sylabotonicznym. Zasada kompozycji jego wersów opiera się na czterech zestrojach akcentowych, w których akcentowana jest kolejno druga, piąta, ósma i jedenasta sylaba, a średniówka dzieli linijkę na pół zawsze po szóstej sylabie.

Staff sięgnął po rymy żeńskie, końcowe, niegramatyczne, parzyste u układzie AA BB AA:
„To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny
I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,
Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...
Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną
I światła szarego blask sączy się senny...
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...”


Analizując konstrukcję podmiotu lirycznego, jednoznaczne zakwalifikowanie wiersza do liryki pośredniej czy bezpośredniej nie jest proste. Przychylić się jednak należy do sądu, iż dominującym sposobem opisu jest ta pierwsza (opis widzianego za oknem, jesiennego pejzażu), choć podmiot ujawnia kilkukrotnie swoją obecność i uczucia poprzez nich formy czasownikowe i zaimkowe:
„Ktoś dziś mnie opuścił w ten chmurny dzień słotny...
Kto? Nie wiem... Ktoś odszedł i jestem samotny...
Ktoś umarł... Kto? Próżno w pamięci swej grzebię...
Ktoś drogi... wszak byłem na jakimś pogrzebie...
Tak... Szczęście przyjść chciało, lecz mroków się zlękło.
Ktoś chciał mnie ukochać, lecz serce mu pękło,
Gdy poznał, że we mnie skrę roztlić chce próżno...
(…)
Przez ogród mój szatan szedł smutny śmiertelnie
I zmienił go w straszną, okropną pustelnię...”

Wśród środków poetyckiego wyrazu, po jakie sięgnął Staff należy wyróżnić:
  • Onomatopeje: np. „deszcz dzwoni”, deszcz „pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny”, krople dżdżu „padają i tłuką w me okno”;

  • Określenia kolorystyczne, np. „ ciemna dal”, czy „szare światło;

  • Słownictwo poetyki onirycznej, „sny”, „powiewne”, „chmurna”, „mglista”;

  • Anafory: np. „O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny”;

  • Metafory, np. „ przez ogród mój szatan szedł smutny śmiertelnie i zmienił go w straszną, okropną pustelnię”;


  • strona:    1    2  

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies