Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Topielec - analiza

„Topielec” Bolesława Leśmiana jest przykładem tekstu głęboko filozoficznego. Utwór składa się z jednej strofy liczącej dwadzieścia wersów (wiersz stychiczny, czyli napisany ciągiem). Został napisany trzynastozgłoskowcem (każdy wers liczy trzynaście sylab – wiersz sylabotoniczny równozgłoskowy) ze stałym miejscem sylab akcentowanych (w każdym wersie akcent pada na tę samą sylabę) i średniówką po siódmej zgłosce, co dowodzi dążeniu autora do uzyskania jak największej rytmiczności.

Autor sięgnął po rymy parzyste (przyległe) AA BB żeńskie dokładne, np. „bezdeni” – „zieleni”; „żałobie”- „sobie”; „światów” – „kwiatów”; „zwłoki”- „obłoki”; „powiewem” – „drzewem”; „polanie” – „niespodzianie”.

Kolejną cechą rymów jest ich podział na gramatyczne (rymujące takie same części mowy, np: „zwłoki” – „obłoki”, „pośpiechem” – „bezśmiechem”, „światów” – „kwiatów”) oraz niegramatyczne – rymowanie wyrazów należących do odmiennych części mowy, np. „głuchy” – „zawieruchy”, „żałobie” – „sobie”.

Podmiot liryczny opowiada historię spotkania wędrowca i powodującego jego śmierć demona zieleni z punktu widzenia obserwatora (w trzeciej osobie – liryka pośrednia).

Leśmian sięgnął po wiele środków stylistycznych:
  • Epitety spełniające rolę „uczłowieczenia” przyrody, np. „zwiewnych nurtach kostrzew”, „leśnej polanie”, „tajemnym bezśmiechem:”;

  • Porównania homeryckie o funkcji wskazywania podobieństw, gdzie drugi człon jest znacznie rozbudowany, np. „ cienisty, jak bór w borze topielec zieleni”;

  • Metaforę, np. „Przewędrował świat cały z obłoków w obłoki”, „Zwiedzić duchem na przełaj zieleń samą w sobie” czy „Topieleczieleni” – nadanie bohaterowi imienia wskazującego na baśniową formułę utworu, dowodzące słowotwórczej inwencji poety, autora innych dziwacznych imion;
„Oryginalność poezji Leśmiana polega na stosowaniu imion znaczących, np. Srebroń, Znikomek, Śnigrobek, to poetyckie metafory, podkreślające zasadniczą funkcję, charakterystyczną cechę postaci w utworach lirycznych. Autor zmienił swoje nazwisko: z Lesman na Leśmian, by kojarzyło się z czymś leśnym i kwietnym, w ten sposób „upoetycznił”, nadał poetycką barwę” („Oryginalność poezji Bolesława Leśmiana”, Teresa Bojczewska, „Od starożytności do współczesności. Wybrane tematy z języka polskiego”, Warszawa 1996, s. 137-139);
  • Personifikację – dotyczy ukazania „demona zieleni”;

  • Wyrazy dźwiękonaśladowcze wzmacniające rytm wiersza, np. „rozdzwonione dzbany”;

  • Wykrzyknienia wzmacniające przekaz, np. „w tę zieleń, w tę zieleń!”,

  • Anaforę:
    „I wabił nieustannych rozkwitów pośpiechem,
    I nucił ust zdyszanych tajemnym bezśmiechem,
    I czarował zniszczotą wonnych niedowcieleń,
    I kusił coraz głębiej - w tę zieleń, w tę zieleń!”


Wiersz jest także bogatym przykładem neologizmów, czyli środków cechujących twórczość Leśmiana i wzmacniających ekspresję wypowiedzi:
  • „wszechleśny” - prefiks „wschech”, dołączony do przymiotnika „leśny” wskazuje na coś, jest ogarnia cały teren lasu, począwszy od ziemi, po szczyty drzew;

  • „rozkwity” – utworzenie liczby mnogiej od rzeczownika „rozkwit”, oznaczające równoczesne rozkwitanie leśnych roślin;


  • strona:    1    2  

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja

Wierzyński Kazimierz
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza

Inne
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies