Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Pan Błyszczyński - interpretacja

Autor: Karolina Marlga

Poeta (ciągle mówimy o tym, który jest bohaterem wielu utworów) bierze czynny (choć nie zawsze świadomy) udział w przeistoczeniach istnień, tworząc nowe fakty słownej lub – dzięki słowom – pozasłownej natury. Te jego twórcze czynności odtwarzają prawdę bytową. Zadanie odtworzenia „oblicza” rzeczywistości (w tej poezji równie często: odbić i masek) stawia przed poetą wiele trudności, bo uwzględnić trzeba wszechobecność ruchu. Ocaleniem miało być zrytmizowanie wypowiedzi poetyckiej, przemieniające martwe słowa w żywy organizm przypominający te z „pozasłownego trwania” (Krzysztof Dybciak, „Bolesław Leśmian”, [w:] „Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki 1”, pod red. Ireny Maciejewskiej, Warszawa 1982, s. 479-480).

Ostatnią, prócz filozoficznej i poetyckiej interpretacji dzieła Leśmiana, jest tak dotycząca kwestii jednostka-Bóg i wszelkich pochodnych. Problem ten jest obecny także w innych wierszach poety, wystarczy wspomnieć „Szewczyka” czy „Dusiołka”, co wskazuje na poprawność zaliczenia Leśmiana do kanonu polskich twórców nurtu teologicznego.

„Pana Błyszczyńskiego” można odczytywać jako poetycką alegorię powstania świata. Tytułowy bohater niczym starotestamentowy Stwórca stwarza swój ogród (symbol świata) z nicości „błyszczydłami swych oczu/ I utrwalił na podśnionej drzewom trawie”. Choć posiada nadludzką moc, nie uda mu się ustrzec swego ogrodu przed wyrośnięciem „paproci - pokrzyw – lebiod”, czyli roślin pospolitych i obrzydzających ogólny widok ogrodu czy przed „zbylejaczeniem” „widm migotliwych”. W tym kontekście można interpretować pojawienie się na świecie ludzi złych i nikczemnych, psujących Boską wizję o raju na ziemi.

Tą odważną interpretacją popiera także postawa Boga w wierszu. Przyglądając się ze zdziwieniem zmianom zachodzącym w stworzonym przez niego świecie, pyta o autora tych samowolnych przeobrażeń: „Kto te szumy narzucił moim dumnym przestworom? / Kto ten ogród roznicestwił tak liściasto?”. Gdy w odpowiedzi Błyszczyński – spotulniały, pełen pokory i szacunku bierze na siebie całą odpowiedzialność za stworzenie ogrodu – relacja Bóg-człowiek powraca na znane od wieków tory. Stwórca ponownie staje się jedynym kreatorem rzeczywistości, a człowiek – jego gorszym odbicie. Prośba bohatera o darowanie jego win zostaje poparta świadectwem Błyszczyńskiego o poświęceniu i ogromnej pracy, włożonej w stworzenie sadu:
„Boże, snów spełnionych już mi dziś nie ujmuj!
Jam te drzewa powcielał! To-mój zamysł i odruch...
Moje dziwy.... Moje rosy.... Dreszcz i znój mój!”.
Prośbę o akceptację i odrobinę swobody popierają – prócz słów – także gesty bohatera. Mimo iż obawia się gniewu Boga, zaprasza go do wspólnego spaceru po ogrodzie i deklaruje chęć spowiedzi: „Wyznam Tobie (...) całą gęstwę mojej wiary”). Zgoda Stwórcy na propozycję Błyszczyńskiego dowodzi nadania odrobiny wolności człowiekowi przez Boga.

strona:    1    2    3  

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza

Wierzyński Kazimierz
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies