Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Program i poetyka awangardy krakowskiej

Autor: Jakub Rudnicki

Peiper pisał, iż z elementów poetyckich, którymi są metafora i obraz poetycki za pomocą elipsy buduje się wiersz. Celem zaś poezji ma być metaforyzowanie, budzące u czytelnika „widzenia”. Metafora służyła również skrótowości, była skróconym porównaniem poetyckim.

Elipsa to pominięcie w zdaniu lub wyrażeniu jakiegoś składnika, który daje się jednak odczytać na podstawie kontekstu, pozwala eliminować słowa, które nie są konieczne i jednocześnie sugeruje ich domniemaną konieczność, w utworach literackich pełni funkcję ekspresywną.

Peiper określał poezję jako tworzenie pięknych zdań. Podstawą budowy wiersza miało być zdanie, nieskrępowane schematami. Poszczególne słowo jest elementem pozapoetyckim. Poezja to organizowanie materii językowej według nadrzędnego postulatu piękności i oryginalności strukturalnej wypowiedzenia.
wynalazczość słowna.

Poeci awangardy postulowali nieregularny, zmienny rytm – swobodny rytm zdania, rytmy, oparte nie na zasadzie jednostajnej powtarzalności przyjętego schematu, lecz podporządkowane koniecznościom treści i treść ową przy pomocy odpowiedniego uszeregowania wyrazów eksponujące.

Eliminując staroświecki, mechaniczny i jednostajny tryb rymowania, awangarda zalecała stosowanie współdźwięczności (brzmieniowo niepełnych i przybliżonych, a jeśli idzie o pozycję - rymów oddalonych). Rym oddalony miał być poetyckim odpowiednikiem odległych związków funkcjonalnych w społeczeństwie współczesnym. Wiersz regularny uznany został za konieczność poezji jako czynnik budowy, zapewniający poematowi szczelność zamknięcia.

Zasady poezji awangardystów:
  • poezja nie powinna nazywać uczuć, nie powinien cechować jej liryczny ekshibicjonizm, lecz dawać jej odpowiedniki, ekwiwalenty - „proza nazywa, poezja pseudonimuje” - poeci powinni posługiwać się równoważnikami uczuć zamiast je nazywać lub opisywać, rozwój poezji polega na tym, że jej ekwiwalent oddala się coraz bardziej od imienia rzeczy

  • konstrukcyjny „układ rozkwitania” - pierwszy wers zawiera w sobie zalążek całości, kolejne go rozwijają,

  • „wiersz powinien składać się z samych puent”, postulowano równomierne rozłożenie napięć na całej przestrzeni poematu,
    koncepcja „wyobraźni wyzwolonej”, która ma być zorganizowana i kontrolowana.
Podsumowanie

Z poetyki awangardowej w jej pierwotnym stanie nic właściwie nie ocalało, ale zostało wszystko w stanie przekształconym. Awangarda przeorała świadomość poetycką epoki tak głęboko, iż nawet poeci niemający nic z nią wspólnego, na przekór gestom sprzeciwu, zmuszeni byli przecież w niejednym zrewidować swój poetycki warsztat, bliskie sobie konwencje i nawyki formalne. Awangarda okazała się jedynym nowatorskim ruchem lat międzywojennych, któremu udało się stworzyć kodeks poetycki, wypracowany i przemyślany do najdrobniejszych szczegółów.

strona:    1    2  

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza

Wierzyński Kazimierz
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies