Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Dwudziestolecie miedzywojenne

Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)

Autor: Jakub Rudnicki

Miłosz uważał, że w niejednoznacznym, rozdzieranym sprzecznościami świecie, w którym głos jednostki tłumią emocje zbiorowe, miejsce sztuki wydaje się coraz bardziej zagrożone, a jej autonomiczny status niemożliwy do ocalenia.

Afirmacji życia towarzyszy urzeczenie zmysłowym pięknem świata, którego wyrazem jest swobodny przepływ obrazów. Nawet wizje katastrofy są zorganizowane dzięki emocji estetycznej. Swobodne przepływanie fragmentów świata świadczy o jego zatomizowaniu, braku wewnętrznych powiązań. Świat jest miejscem nieustannych przemian, dążący do odbudowania swej pierwotnej całości, jaką była niezróżnicowana materia. Powodem świadomości nieuchronności historii jest zarówno historia, aktualny moment dziejowy, a nie tylko natura. Katastrofizm ma wymiar totalny, wciąga w swój wir zarówno Naturę, jak i Historię; poddane one są takiemu samemu rodzajowi rozpadu i przemienności. Jedyną wartością trwałą jest patos świadomej swego tragicznego losu młodości (z jednej strony rozumianej jako ciągła regeneracja świata, z drugiej uwrażliwienie na zmysłową urodę świata, a także świadomość znikomości istnienia.

W utworach Czesława Miłosza świadomość tragicznego losu buduje buduje osobowość człowieka, stając się dramatyczną próbą jego wewnętrznego ładu. Dlatego katastrofizm Miłosza, nie tylko niszczy, ale i ocala, jest przede wszystkim próbą wewnętrznego ładu człowieka, dramatycznym wyzwaniem, na które trzeba odpowiedzieć.

Punktem wyjścia poezji Miłosza były: zespół chwytów poetyckich wypracowanych przez awangardę krakowską, tworzona z żagarystowską grupą poetyka: wizji, patosu, płynnego ruchu, zbiorowego podmiotu lirycznego, przeświadczenia intuicyjne i katastroficzne, a także klasycyzm II połowy dwudziestolecia.

Miłosz zrealizował najpełniej wzorzec poety-proroka i pozostawał mu najdłużej wierny, głównie dzięki temu, iż zachowywał poetycką suwerenność, tworząc własną, na wskroś nowoczesną wizję zagłady oraz przemienień i ocaleń, odwołując się do proroków biblijnych i ich sposobie oddziaływania na ludzką psychikę, bezapelacyjność i sakralny patos. Potrafił zarazić czytelnika głębokim przekonaniem o własnej historiozoficznej intuicji, o darze profetycznym.
Wśród głównych zmian, jakie Miłosz wprowadził w polskiej poezji był powrót do dyskursu (dyskusja o filozofii, historii, polityce, religii, teorii kultury, wypowiedzi o aktualnej Polsce), zanegowanie romantycznego pojmowania poezji, na rzecz pojmowania przedromantycznego (współudział „ściśle logicznego rozumowania”), dyskursu w tworzeniu poezji, dystans między autorem a podmiotem lirycznym. Jemu poezja zawdzięcza odsunięcie poezji francuskiej na rzecz poezji anglo-amerykańskiej.

Poezja Czesława Miłosza rodzi się z przeżycia kryzysu wartości humanistycznych, z obsesji przemijania i rozpadu, z mroku śmierci. W jego poezji wciąż powraca motyw płynności, nietrwałości i ulotności wszechrzeczy, które także i los ludzki czynią kruchym i przypadkowym. Podstawowym problemem poezji Miłosza jest filozoficzne i artystyczne poskramianie zmienności (zarówno powierzchownej, jak i w strukturze głębokiej kultury).

Miłosz dręczony przeczuciem grożącej światu zagłady, poeta staje samotnie wobec obojętnego kosmosu i okrutnych dziejów, które działają z podobną przyrodzie niszczycielską siłą. Dręczy go głód wartości, pragnienie afirmacji, potrzeba pewności. Tłumaczy się to przejawem katastroficznego światopoglądu. Katastrofizm głosi nieuniknioną zagładę wartości uważanych za szczególnie cenne. Chodzi zwłaszcza o wartości dla określonego systemu konstytutywne oraz mające charakter elitarny. Poeta ogląda dzieje z perspektywy ponadczasowej. Głosi zniszczenie wszelkich wartości i całej ludzkości, a nie tylko jednej z jej formacji.

Poeta odwołuje się do eschatologizmu. Eschatologia to część doktryny religijnej zajmującej się rzeczami ostatecznymi człowieka i świata; to zespół przeświadczeń, które wyrażają nadzieje religijne dotyczące nadejścia świata uważanego za idealny. Eschatologia spełnia w poezji Miłosza pełni trzy podstawowe funkcje: nadaje sens istnieniu w jego dziejowej zmienności, jest próbą sakralizacji historii współczesnej, przywraca rangę poezji – to ona wysławia przeczucie odkupienia.

strona:    1    2    3    4  

Zobacz inne artykuły:

Czechowicz Józef
Miejsce Czechowicza w literaturze
Charakterystyka twórczości Józefa Czechowicza
Wstęp do twórczości Józefa Czechowicza
Biografia Józefa Czechowicza
Żal - analiza i interpretacja
Sam - analiza i interpretacja
modlitwa żałobna - analiza i interpretacja

Gałczyński Konstanty Ildefons
Wit Stwosz - analiza i interpretacja
Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
Prośba o wyspy szczęśliwe - analiza i interpretacja
Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - analiza i interpretacja
Niobe - analiza i interpretacja
Serwus, madonna - analiza i interpretacja
Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja

Iwaszkiewicz Jarosław
Źródło Aretuzy - analiza i interpretacja
Erotyk - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza

Jasieński Bruno
JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską
But w butonierce - analiza
But w butonierce - interpretacja

Leśmian Bolesław
Pan Błyszczyński - analiza
Pan Błyszczyński - interpretacja
Pan Błyszczyński - geneza
Szewczyk - analiza
Szewczyk - interpretacja
Dusiołek - analiza
Dusiołek - interpretacja
Dusiołek - geneza
Dwoje ludzieńków - analiza
Dwoje ludzieńków - interpretacja
Dwoje ludzieńków - geneza
Dziewczyna - analiza
Dziewczyna - interpretacja
Topielec - analiza
Topielec - interpretacja
Urszula Kochanowska - analiza
Urszula Kochanowska - interpretacja
Urszula Kochanowska - geneza
W malinowym chruśniaku - analiza
W malinowym chruśniaku - interpretacja
W malinowym chruśniaku - geneza

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria
Płyty Carusa - analiza i interpretacja
Miłość - analiza i interpretacja
La prcieuse - analiza i interpretacja
La prcieuse - geneza

Słonimski Antoni
Credo - analiza i interpretacja
Smutno mi Boże - analiza i interpretacja

Staff Leopold
Ars poetica - analiza
Ars poetica - interpretacja
Kartoflisko - analiza
Kartoflisko - interpretacja
Curriculum vitae - analiza
Curriculum vitae - interpretacja
Wysokie drzewa - analiza
Wysokie drzewa - interpretacja
Kowal - analiza
Kowal – interpretacja
Deszcz jesienny – analiza
Deszcz jesienny – interpretacja
Przedśpiew - analiza
Przedśpiew - interpretacja

Stanisław Przybyszewski

Tuwim Julian
Wiosna. Dytyramb - interpretacja
Wiosna. Dytyramb - geneza
Rzecz czarnoleska - analiza
Rzecz czarnoleska - interpretacja
Sokrates tańczący - analiza
Sokrates tańczący - interpretacja
Sitowie - analiza
Sitowie - interpretacja
Sitowie - geneza
Prośba o piosenkę - analiza
Prośba o piosenkę - interpretacja
Prośba o piosenkę - geneza
Do krytyków - analiza
Do krytyków - interpretacja
Do krytyków - geneza
Mieszkańcy - analiza
Mieszkańcy - interpretacja
Mieszkańcy - geneza
Wiosna. Dytyramb - analiza

Wierzyński Kazimierz
Motto - analiza i interpretacja
Zielono mam w głowie - analiza
Zielono mam w głowie - interpretacja
Kufer - analiza
Kufer - interpretacja
Kufer - geneza
Lewa kieszeń - analiza i interpretacja

Inne
Program i poetyka awangardy krakowskiej
Powstanie i rozwój awangardy krakowskiej
Główne założenia futuryzmu
Fazy rozwoju futuryzmu
Główne cechy polskiego futuryzmu
Język poetycki dwudziestolecia międzywojennego
Poetyka „Żagarów”
Ideowe podłoże „Żagarów”
Powstanie i rozwój „Żagarów”
Charakterystyka twórczości Juliana Przybosia do 1939
Tematyka wierszy Przybosia
Biografia Juliana Przybosia
Charakterystyka pierwszego okresu twórczości Czesława Miłosza (Trzy zimy)
Przemiany poetyckie na początku lat 30. XX wieku
Biografia Czesława Miłosza do 1936 roku



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies