Ikar - analiza i interpretacja ostatnidzwonek.pl
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Ikar - analiza i interpretacja

Autor: Karolina Marlêga

Wiersz „Ikar” ukazaÅ‚ siÄ™ w tomiku „Agresty” z 1963 roku. Utwór ten jest polemikÄ… z „OdÄ… do turpistów” autorstwa Juliana Przybosia. Grochowiak dość przewrotnie zadedykowaÅ‚ „Ikara” Przybosiowi, starajÄ…c siÄ™ udowodnić drugiemu poecie, że turpizm nie polega jedynie na epatowaniu brzydotÄ…, ale jest nurtem bogatym i wartoÅ›ciowym.

InspiracjÄ… dla powstania utworu byÅ‚ sÅ‚ynny obraz renesansowego mistrza Petera Brueghela, zatytuÅ‚owany „Pejzaż z upadkiem Ikara”, namalowany w 1558 roku. Płótno przedstawia znanÄ… z mitologii greckiej scenÄ™, w której syn genialnego kowala wzbija siÄ™ na sztucznych skrzydÅ‚ach ku sÅ‚oÅ„cu. Co ciekawe, Ikar nie znajduje siÄ™ na pierwszym planie obrazu, a jedynie widzimy go w oddali. GłównÄ… bohaterkÄ… dzieÅ‚a jest natomiast ciężko pracujÄ…ca kobieta. Wiersz Grochowiaka zbudowany jest na podobnej zasadzie.

Interpretacja

Wiersz Grochowiaka opiera siÄ™ na kontraÅ›cie. Z jednej strony widzimy Ikara, który „omiataÅ‚ nieboskÅ‚on” – symbol idealizmu, nierealnoÅ›ci, wyniosÅ‚oÅ›ci, pychy, mÅ‚odzieÅ„czej fantazji, ale także i gÅ‚upoty. Syn Dedala wzbijajÄ…c siÄ™ na skrzydÅ‚ach ku sÅ‚oÅ„cu oddaÅ‚ swoje życie w rÄ™ce przypadku, siÅ‚y wyższej. Z drugiej strony widzimy praczkÄ™ – kobietÄ™ topornÄ…, zmÄ™czonÄ…, brzydkÄ…, pomarszczonÄ…. Jednak to wÅ‚aÅ›nie ona, a nie mitologiczny Ikar, jest dla Grochowiaka ucieleÅ›nieniem piÄ™kna. Bohaterka nie „buja w obÅ‚okach”, nie próbuje udowodnić Å›wiatu, że jest od niego lepsza, nie stara siÄ™ nikomu zaimponować, ale zamiast tego ciężko pracuje. Podmiot liryczny przyrównaÅ‚ te dwie postaci do muchy (Ikar) i woÅ‚u (praczka), wskazujÄ…c tym samym na przewagÄ™ kobiety, jako tej, która żyje prawdziwym życiem. Można powiedzieć zatem, że wiersz jest wyrazem hoÅ‚du dla codziennoÅ›ci, pracy fizycznej i przeciÄ™tnoÅ›ci. WÅ‚aÅ›nie w tych wartoÅ›ciach Grochowiak dopatrywaÅ‚ siÄ™ piÄ™kna i tak też pojmowaÅ‚ turpizm, nie jako epatowanie brzydotÄ…, lecz jako hoÅ‚dowanie prawdzie, rzeczywistoÅ›ci takiej, jaka ona jest.
Grochowiak ukazaÅ‚, że życie skÅ‚ada siÄ™ z codziennego wysiÅ‚ku, trudów i bólu, które odciskajÄ… siÄ™ na ludzkich twarzach. Poeta nazywa to wszystko „rzeczami ciężkimi”. Wyraźnie dystansowaÅ‚ siÄ™ od marzycielstwa, idealizowania czy oddawaniu siÄ™ wzniosÅ‚ym sÅ‚owom, ponieważ taka postawa nie przynosiÅ‚a niczego pożytecznego, żadnych wymiernych efektów. ZupeÅ‚nie inaczej jest z pracÄ…, która powinna stanowić esencjÄ™ życia. Poeta wskazaÅ‚, że najważniejsze sÄ… sprawy przyziemne, codzienne problemy, które okreÅ›lajÄ… nas samych poprzez to, jak sobie z nimi radzimy. Praczka, która na pierwszy rzut oka wydaje siÄ™ być brzydka, w rzeczywistoÅ›ci jest istotÄ… piÄ™knÄ… wewnÄ™trznie, ponieważ zostaÅ‚a uksztaÅ‚towana przez ból i cierpienie. WÅ‚aÅ›nie w tym tkwi, wedÅ‚ug Grochowiaka, istota piÄ™kna. Aby to jeszcze bardziej podkreÅ›lić, poeta posÅ‚użyÅ‚ siÄ™ metaforÄ…: „Ależ jaka chmura udźwignie baliÄ™”. Co z tego, że obÅ‚oki sÄ… piÄ™kne i zwiewne, skoro nie sÄ… w stanie wykonać najprostszej pracy? Tak wÅ‚aÅ›nie należy odczytywać „Ikara”.

Analiza

Wiersz zbudowany jest z szeÅ›ciu strof, jednak w warstwie sytuacji lirycznej możemy wyróżnić cztery odrÄ™bne fragmenty. W pierwszym z nich podmiot liryczny zastanawia siÄ™ nad istotÄ… piÄ™kna. Tu dokonuje siÄ™ pierwsze zderzenie: „(…) prawda, co jest ciemna, lecz ziarnista jak stal, / Czy skrzydÅ‚a / Z ptasich pÄ™cherzy, rozpiÄ™tych na promykach?”. Pytanie to jest myÅ›lÄ… przewodniÄ… caÅ‚ego utworu.
Druga część otwarcie nawiązuje do obrazu Brueghla. Widzimy w niej dwójkę głównych bohaterów obydwu dzieł, czyli praczkę i Ikara. We fragmencie tym poeta udowadnia, że kobieta, pozornie brzydka, lepiej oddaje to, co w życiu najważniejsze. Bohaterka panuje nad swoim losem, koncentruje się na swojej pracy, natomiast Ikar zdany jest na łaskę i niełaskę wiatru. Chociaż pozornie lepszy, w zestawieniu z praczką jawi się czytelnikowi jako ignorant, głupiec i ucieleśnienie zgubności marzycielstwa. Mitologiczny bohater zupełnie nie pasuje do otoczenia, swoją śmiałością gwałci zastany ład przyrody.

strona:    1    2  

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „RomantycznoÅ›ciÄ…” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja

PrzyboÅ› Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
GÅ‚os w sprawie pornografii - analiza
GÅ‚os w sprawie pornografii - intepretacja
GÅ‚os w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i poczÄ…tek - analiza
Koniec i poczÄ…tek - interpretacja
Koniec i poczÄ…tek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Åšpieszmy siÄ™ - interpretacja
Åšpieszmy siÄ™ - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies