Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Który skrzywdziłeś - geneza

Autor: Karolina Marlga

„Nie moją jest rzeczą mówić tu o twórczości Czesława Miłosza, inni to robili, robią i będą robić w sposób dużo bardziej kompetentny. Powiem tylko, że ta twórczość jest wielkim światłem literatury naszego czasu, w skali nie tylko polskiej. Poezja ta, sięgająca szczytów artyzmu, jest w pełni oryginalna w tym sensie, że Miłosza nie można przypisać do żadnej "szkoły", ani też niełatwo byłoby znaleźć jego uczniów czy naśladowców. Ale przede wszystkim jest to poezja, jak też i cała jego twórczość, pełna mądrości, głębokiej refleksji i zadumy nad światem i nad kondycją ludzką, poezja metafizyczna, poezja, która pomaga rozumieć świat, w którym żyjemy i czas, w którym żyjemy” – Jerzy Turowicz w artykule „Osiemdziesiąt pięć” („Apokryf” nr 9, czerwiec 1999 - dodatek do „Tygodnika Powszechnego”).

Władza jest marzeniem człowieka. Często jest tak pożądana, iż determinuje wszystkie decyzje i wybory jednostki, która osiągnięciu władzy podporządkowuje całe swoje życie. Wiersz Czesława Miłosza „Który skrzywdziłeś” podejmuje właśnie popularny od najdawniejszych czasów motyw władzy. Poeta przygląda się i poddaje analizie rządy despotyczne, opartej na rządach autorytarnych, w których możni zapominali, iż z racji zajmowanego stanowiska powinni zawsze kierować się poczuciem odpowiedzialności za poddanych, pogłębiać stale swoją wiedzę, opierać się na uczciwości sprawiedliwości, zapomnieć o własnych interesach.

Przykłady realizacji motywu władcy tyrana – prócz liryku Miłosza - odnaleźć można między innymi w poniższych dziełach:
  • Sofokles „Antygona”;

  • Ajschylos „Prometeusz skowany”;

  • Homer i jego najważniejsze dzieło „Iliada”, w którym Hektor zwraca się do swojego przeciwnika Achillesa słowami:
    „Rzekł, umierając już, Hektor, o hełmie wiejącym kitami:
    »Dziś cię przejrzałem, że to wysiłek daremny
    Ciebie nakłonić. Żelazne masz bowiem serce w swej piersi.
    Ale się strzeż, aby za mnie gniew bogów cię nie dosięgnął
    W dniu niedalekim, gdy ciebie Parys i Fojbos Apollon-
    Mimo że jesteś tak mężny- zabiją u Skajskiej bramy«”.
  • Niccolò Machiavelli i jego dzieło „Książę”, ukazujące portret bezwzględnego i okrutnego despoty. Sam autor wielokrotnie powtarzał, iż tylko silna ręka jest w stanie rządzić ludźmi:
    „(…) moim zamiarem jest pisać rzeczy użyteczne dla tego, kto je rozumie, przeto o wiele bardziej właściwym wydaje mi się iść za prawdą rzeczywistą zdarzeń niż za jej wyobrażeniem. Wielu wyobrażało sobie takie republiki i księstwa, jakich w rzeczywistości ani się nie widzi, ani się nie zna; wszak sposób, w jaki się żyje jest tak różny od tego, w jaki się żyć powinno, że ten, kto chce postępować tak, jak się powinno postępować, a nie tak, jak się postępuje, gotuje raczej swoją klęskę, niż zapewnia panowanie”;

  • Wiliam Szekspir „Hamlet” oraz „Makbet”,

  • Adam Mickiewicz „Reduta Ordona” oraz III część „Dziadów”;

  • Juliusz Słowacki „Kordian”;

  • Henryk Sienkiewicz „Quo vadis” (rządy Nerona);
    Bolesław Prus „Z legend dawnego Egiptu”, w których na przykładzie Horusa i Ramzesa pisarz ukazał dwa podejścia do bycia władcą;

  • Julian Tuwim i wiersz „Pogrzeb prezydenta Narutowicza”, w którym poeta krytykuje zaślepioną rządzą zdobycia władzy partię polityczną;

  • George Orwell „Rok 1984” oraz „Folwark zwierzęcy” – oba dzieła ukazują mechanizmy totalitaryzmu;

  • William Golding „Władca much” (bezwzględna walka o władzę);

  • Zbigniew Herbert „Tren Fortynbrasa” (zestawienie odmiennych poglądów na rządzenie) oraz „Powrót prokonsula” (obraz kierowanego silną ręką dworu oczami przepędzonego dostojnika);


  • strona:    1    2    3  

    Zobacz inne artykuły:

    Baczyński Krzysztof Kamil
    Samotność - interpretacja i analiza
    Samotność - geneza
    Romantyczność - analiza i interpretacja
    Romantyczność - geneza
    Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
    Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
    Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
    Z głową na karabinie - analiza
    Z głową na karabinie - interpretacja
    Z głową na karabinie - geneza
    Historia - analiza i interpretacja
    Historia - geneza
    Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
    Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

    Barańczak Stanisław

    Białoszewski Miron
    Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
    Miron Białoszewski jako piewca rupieci
    Mironczarnia – interpretacja i analiza
    Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
    Leżenia - interpretacja i analiza
    Namuzowywanie - interpretacja i analiza
    Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
    Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
    Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

    Broniewski Władysław
    Soldat inconnu - interpretacja
    Bagnet na broń - analiza i interpretacja
    Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
    Ballady i romanse - analiza
    Ballady i romanse - interpretacja
    Soldat inconnu - analiza

    Bursa Andrzej
    Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

    Grochowiak Stanisław
    Czyści - analiza i interpretacja
    Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
    Ikar - analiza i interpretacja
    Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

    Herbert Zbigniew
    Raport z oblężonego miasta - geneza
    Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
    Powrót prokonsula - analiza
    Powrót prokonsula - interpretacja
    Powrót prokonsula - geneza
    U wrót doliny - analiza
    U wrót doliny - interpretacja
    U wrót doliny - treść
    U wrót doliny - geneza
    Apollo i Marsjasz - analiza
    Apollo i Marsjasz - interpretacja
    Apollo i Marsjasz - geneza
    Przesłanie Pana Cogito - analiza
    Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
    Przesłanie Pana Cogito - geneza
    Potęga smaku - geneza
    Potęga smaku - analiza
    Potęga smaku - interpretacja
    Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja

    Konarski Feliks
    Czerwone maki... - interpretacja i analiza
    Czerwone maki... - geneza

    Lechoń Jan
    Herostrates - interpretacja
    Herostrates - analiza
    Herostrates - geneza
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
    Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

    Miłosz Czesław
    Ogrodnik - analiza
    Ogrodnik - interpretacja
    Ogrodnik - geneza
    Walc - analiza
    Walc - interpretacja
    Walc - geneza
    Obłoki - interpretacja i analiza
    Obłoki - geneza
    Który skrzywdziłeś - analiza
    Który skrzywdziłeś - interpretacja
    Który skrzywdziłeś - geneza
    Piosenka o końcu świata - analiza
    Piosenka o końcu świata - interpretacja
    Piosenka o końcu świata - geneza
    W Warszawie - interpretacja i analiza
    W Warszawie - geneza
    Campo di Fiori - analiza
    Campo di Fiori - interpretacja
    Campo di Fiori - geneza
    Ars poetica? - analiza
    Ars poetica? - interpretacja

    Przyboś Julian
    Póki my żyjemy - analiza
    Póki my żyjemy - interpretacja
    Póki my żyjemy - geneza
    Widzenie katedry w Chartres - analiza
    Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
    Widzenie katedry w Chartres - geneza
    Notre Dame - analiza
    Notre Dame - interpretacja
    Notre Dame - geneza
    Z Tatr - analiza
    Z Tatr - interpretacja
    Z Tatr - geneza

    Różewicz Tadeusz
    Bez – interpretacja i analiza
    List do ludożerców - interpretacja i analiza
    Ocalony - analiza
    Ocalony - interpretacja
    Warkoczyk - analiza
    Warkoczyk - interpretacja
    Lament - analiza
    Lament - interpretacja
    Lament - geneza
    Drewno - analiza
    Drewno - interpretacja
    Matka powieszonych - interpretacja i analiza
    Matka powieszonych - geneza
    Strach - interpretacja i analiza
    Powrót - interpretacja i analiza
    Powrót - geneza
    Termopile polskie - interpretacja i analiza
    Termopile polskie - geneza

    Stachura Edward
    Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
    Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

    Szymborska Wisława
    Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
    Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
    Utopia - interpretacja i analiza
    Utopia - geneza
    Niektórzy lubią poezję - analiza
    Niektórzy lubią poezję - interpretacja
    Sto pociech - analiza
    Sto pociech - interpretacja
    Sto pociech - geneza
    Cebula - analiza
    Cebula - interpretacja
    Nic dwa razy - analiza
    Nic dwa razy - interpretacja
    Nic dwa razy - geneza
    Jeszcze - analiza
    Jeszcze - interpretacja
    Jeszcze - motyw Holocaustu
    Głos w sprawie pornografii - analiza
    Głos w sprawie pornografii - intepretacja
    Głos w sprawie pornografii - geneza
    Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
    Dwie małpy Bruegla - geneza
    Atlantyda - interpretacja i analiza
    Atlantyda - geneza
    Koniec i początek - analiza
    Koniec i początek - interpretacja
    Koniec i początek - geneza
    Kot w pustym mieszkaniu - analiza
    Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
    Kot w pustym mieszkaniu - geneza

    Twardowski Jan
    O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
    Przezroczystość - interpretacja i analiza
    szukam - analiza
    szukam - interpretacja
    za szybko - analiza
    za szybko - interpretacja
    Śpieszmy się - interpretacja
    Śpieszmy się - geneza
    samotność - analiza
    samotność - interpretacja

    Wojaczek Rafał
    Ojczyzna - analiza
    Ojczyzna - interpretacja
    Ojczyzna - geneza
    Martwy język - interpretacja i analiza
    Martwy język - geneza

    Inne



    Partner serwisu:

    kontakt | polityka cookies