Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza

Krzysztof Kamil Baczyński swój wstrząsający wojenny wiersz „Elegia… (o chłopcu polskim)” oparł na dramatycznym i bardzo emocjonalnym motywie literackim – rodzica opłakującego śmierć dziecka. Opisując los całego pokolenia, które wskutek przeobrażeń historycznych zostało ograbione z młodości, poeta stworzył niezapomniany portret matki, żegnającej na zawsze swojego zabitego w walce syna.

Podobne obrazy cierpiących po stracie dziecka rodziców znane są w literaturze każdej epoki:
  • „Nowy Testament” – matka Jezusa Chrystusa, która stojąc pod krzyżem, na którym jej dziecko dokonywało żywota, dzieliła z nim ból i rozpacz, dając początek motywowi mater dolorosa - matki cierpiącej.

  • „Mitologia” - poprzez swą niepohamowaną matczyną dumę i pychę żoną króla Amfiona Niobe została pozbawiona swoich czternaściorga zdrowych i pięknych dzieci, a sama skamieniała z rozpaczy; z kolei Demeter opłakiwała zaginioną córkę Korę, poszukując jej po całej ziemi mimo najmniejszych śladów przeżycia dziewczyny:
    „Demeter - Matka(...) płacze. Łzy gorzkie padają z jej oczu bolesnych na ziemię(...) nie znając snu ni wytchnienia, bezradosna bogini w zgrzebnej szacie, z kłosem poczerniałym w dłoni ... szuka swej utraconej córki (…) smutna Matka (…) ziemia, czując ból Matki i jej tęsknotę za ukochaną córką, z żalu wraz ze swą panią płacze (…) daremnie woła i szuka swej córki (…) cierpi (…) spiekłymi od męki wargami wciąż szepce to imię jedyne: Kora...!”.

  • „Do Matki Polki” Adam Mickiewicz – przykład matki bolejącej, skazanej na ból i cierpienie, która jako patriotka wychowuje swego syna na żołnierza, zdając sobie sprawę, iż jego czeka śmierć i zapomnienie, a ją – rozpacz porównywalna do cierpienia Matki Boskiej pod krzyżem:
    „O matko Polko!...
    Klęknij przed Matki Bolesnej obrazem
    I na miecz patrzaj, co jej serce krwawi,
    Takim wróg piersi twe przeszyje razem!” .


  • „Janko Muzykant” Henryk Sienkiewicz – rozpacz matki, której nie udaje się uratować swojego inteligentnego syna przed wyrokiem wiejskiego „sądu” i jest zmuszona przyglądać się śmierci dziecka:
    „Nagle twarz umierającego dziecka rozjaśniła się, a z bielejących warg wyszedł szept:
    − Matulu?
    − Tak synku? - ozwała się matka, którą dusiły łzy.
    − Matulu, Pan Bóg mi da w niebie prawdziwe skrzypki?
    − Da ci synku, da! - odrzekła, ale nie mogła dłużej mówić, bo nagle z jej twardej piersi buchnęła wzbierająca żałość, więc jęknąwszy tylko: "O Jezu! Jezu!" - padła twarzą na skrzynię i zaczęła ryczeć, jakby straciła rozum albo jak człowiek co widzi, że śmierć nie wydrze swego kochania…”.


  • „Czy ci najmilszy?” Henryk Sienkiewicz – choć nie jest to przykład matki cierpiącej po dosłownej stracie dziecka, czyli śmierci, opisana rodzicielka wyjazd synów w nieznane „za chlebem” traktuje jak ich ostateczne odejście. Gdy dowiaduje się, że najmłodszemu Jaśkowi nie wiedzie się najlepiej („rola plonu mu nie daje, bieda i głód dokucza, w niedoli płyną mu dni i miesiące. Wśród obcych i nędzy mowy twej nawet zapomina, więc i ty o nim, bo już nie twój... zapomnij!..."), wtedy oddaje mu chleb i pieniądze, argumentując swoją decyzję słowami: „Błogosławieństwo moje wszystkim, ale datki temu jednemu, bom ja matka, a on najbiedniejszy”.

  • „Noce i dnie” Maria Dąbrowska – przewijające się przez całą sagę cierpienie Barbary Niechcicowej po śmierci jej pierwszego dziecka, małego Piotrusia:
    „Pani Barbara nie wiedziała, jak się odbył pogrzeb Piotrusia. Cztery dni i cztery noce przeleżała w nerwowej gorączce, bredząc i płacząc na przemian, nie przyjmując prawie pokarmu, nie poznając, czy też nie chcąc poznać nikogo z tych, co się nad nią schylali i starali się przywieść ją do jakiego takiego opamiętania. Nie wiedziała też, co się działo przez ten czas z Bogumiłem. (…)

    strona:    1    2  

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza

Przyboś Julian
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza

Różewicz Tadeusz
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza

Twardowski Jan
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies