Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Utopia - interpretacja i analiza

„odszedł Dawid (…) i schronił się w jaskini Adullam. (…) I zgromadzili się wokół niego wszyscy ludzie uciśnieni i wszyscy zadłużeni oraz wszyscy rozgoryczeni”.

Najbardziej znaną jaskinią w historii jest oczywiście ta z „Republiki” Platona, będąca symbolem „znikomości wiedzy ludzkiej, mizernych perspektyw poznania”, znakiem odbicia i cienia „idei”, które błędnie postrzegamy zmysłami jako rzeczywistość. Filozof opisał to miejsce uniemożliwiające poznanie świata przez człowieka słowami: „Wyobrażam sobie ludzi żyjących w (…) jaskini (…) od dzieciństwa przykutych do miejsca (…) nie mogących obejrzeć się za siebie (…) daleko za nimi płonie ogień, na którego tle poruszają się postacie (…) więźniowie widzą tylko ich cienie na ścianie przed sobą”.

Stworzona przez Szymborską jaskinia przynosi – odwrotnie niż w przywołanych przypadkach – „sens”. Idąc za spostrzeżeniem Zelera, takie odczytanie jaskini rysuje przed czytelnikiem dwie drogi: „albo ów sens będziemy rozumieli jako istotę rzeczy i wówczas mamy do czynienia z odrzuceniem tradycji Platona, albo sens odnajdziemy w jego myśli, że wszystko jest jedynie niepewnym odbiciem, złudzeniem. Wtedy jednak pod znakiem zapytania staną takie kategorie, o których traktuje wiersz, jak słuszność, zrozumienie, oczywistość, pewność niewzruszona” (Bogdan Zeler, „O poezji Wisławy Szymborskiej (opracowanie szkolne)”, Katowice 1996).

Wracając do przechadzki po wyspie, odkręciwszy głowę w drugą stronę ujrzymy:
„jezioro Głębokiego Przekonania.
Z dna odrywa się prawda i lekko na wierzch wypływa”.

Nad doliną góruje „Pewność Niewzruszona”, ze szczytu której roztacza się Istota Rzeczy. Choć tak wiele na wyspie jest magicznych miejsc, mimo chwilowej obecności człowieka, pozostaje ona bezludna:
„a widoczne po brzegach drobne ślady stóp
bez wyjątku zwrócone są w kierunku morza.
Jak gdyby tylko odchodzono stąd
i bezpowrotnie zanurzano się w topieli.


Ludzie nie chcą mieszkać w miejscu, gdzie zyskują wszechobecną i niezaprzeczalną pewności, gdzie otrzymują całkowite zrozumienie, gdzie spływa na nich niepodważalna wiedza i oczywistość. Świadomość, iż wszystko już wiedzą, że wszystko zostało odkryte i zbadane okazuje się nie do zniesieni: „Życie na wyspie, w świecie, który zdawał się rozstrzygać wszelkie ludzkie wątpliwości, ułatwiać wybory moralne, nieść odpowiedź na pytania o sens ludzkiej egzystencji, okazało się niemożliwe” (B. Zeler, dz. cyt.).
Ostatni wers dowodzi, iż idealny świat istnieje tylko w naszych marzeniach, człowiek zanurza się „w życiu nie do pojęcia”. Rzeczywistość jest skomplikowana, jednostka w rozmaitych ideologiach wciąż poszukuje odpowiedzi na odwieczne pytania o sens świata. Z drugiej strony ciągłe poszukiwanie napędza go do działania, określa sens jego istnienia, urozmaica je i sprawia, że doświadcza życia i prawdy w całej ich krasie, na drodze prób i błędów.

Prócz warstwy znaczeniowej, ważny w „Utopii” jest także sposób przedstawienia podejmowanych problemów. Tytułowa wyspa została przedstawiona z iście topograficznymi szczegółami, godnymi przewodnika turystycznego. Szymborska sięgnęła po wiele określeń, precyzujący pejzaż wyspy i czyniącym jej istnienie prawdopodobnym: „krzaki”, „drzewo”, „źródło”, „las”, „jaskinia”, „jezioro”, „dolina”, „szczyt”.

Oddzielną grupę tworzy słownictwo związane z określeniem „wszystko się wyjaśnia” i odnoszące się – zdaniem Bogdana Zelera, autora opracowania „O poezji Wisławy Szymborskiej (opracowanie szkolne)” (Katowice 1996), do sfery ludzkiego poznania . Składają się na nią wszystkie wyrazy wyróżnione dużymi literami: „drzewo Słusznego Domysłu”, „drzewo Zrozumienia”, „Ach Więc To Tak”, „Dolina Oczywistości”, „jezioro Głębokiego Przekonania”, „Pewność Niewzruszona”, „Istota Rzeczy”.

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies