Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Historia - analiza i interpretacja



Lot trzepoczącego skrzydełkami motyla o świcie czy pożegnalny śpiew ptaka przestają być jedynie tłem do emocjonalnej sceny pożegnania, stając się świadectwem nadchodzącego smutku i śmierci. „Pożegnania wiotkie jak motyl świtu” – wiotkość wskazuje na lekkość i miękkość uścisku, kojarzy się z osobą słabą, być może omdlewającą wskutek przeczucia o ostatniej szansie na objęcie odchodzącego na wojnę bliskiego, z kolei „Rzęs trzepot” przywodzi na myśl chaotyczne zachowanie motyla, który schwytany w klatkę – za wszelką cenę próbuje się wyswobodzić lub – i to jest inna interpretacja – jest poetyckim zapisem czynnością, jaką wykonujemy, gdy próbujemy zatrzymać napływające do oczu łzy.

Kolejne linijki są obnażeniem prawdy i potwierdzeniem płynącej z wiersza tezy - ciągłe rozpamiętywanie historycznych mitów nie zamieni wojennego pogorzeliska w miejsce romantycznego uniesienia. Przelana krew zawsze będzie fizyczną oznaką zbliżającego się końca:
„Nie to, że marzyć, bo marzyć krew,
to krew ta sama spod kity czy hełmu”.

Podmiot kończy z idealizowaniem wojny i żołnierzy. Dochodzi do wniosku, iż zmienia się jedynie czas – reszta pozostaje niezmienna. Historia zatacza koło, w którym spotyka się przeszłość z przyszłością. Kluczowe wydarzenia z każdej epoki cyklicznie się powtarzają. Pewnikiem okazuje się być zatem naznaczenie czasu piętnem wojny. Jest ono niczym groźny lew, którego nie można powstrzymać i przed którym nie można uciec.

„Pesymistyczna koncepcja historii ludzkości oraz postrzeganie dokonań jednostki (pokolenia) jako cząstki wyższego porządku dziejów – to zapewne echo historiozoficznej myśli Słowackiego. Baczyński, podobnie jak autor Króla-Ducha, pojmuje swoje czyny jako kontynuację dzieła ojców, czując się spadkobiercą – w złym i dobrym przyszłych pokoleń” (I. Nowacka, dz. cyt.).

W trzeciej zwrotce pojawiają się te, których cierpienie w czasie wojny jest zawsze największe: kobiety. Matki, narzeczone, kochanki, żony, siostry są adresatkami ostatnich próśb ginących – proszą o przebaczenie, ponieważ zdają sobie sprawę, że nie giną w słusznej idei, nic nie usprawiedliwia wojny:
„Płacz, matko, kochanko, przebacz,
bo nie anioł, nie anioł prowadzi”. Mimo iż patronem człowieka jest Anioł Stróż, nie prowadzi on walczących, ponieważ biorą udział w zakłócaniu boskiego porządku świata.Jeszcze niedawno były matkami i kochankami, a teraz ich jedyną rolą jest dbanie o cmentarne pomniki bliskich:
„Wy te same drżące u nieba,
wy te same róże sadzić jak głos
na grobach przyjdziecie i dłonią
odgarniecie wspomnienia i liście, jak włos
siwiejący na płytach płaskich”.

Ostatnie wersy są apokaliptyczną wizją marszu ku zatraceniu. Opis „pochodów” zmarłych, złożony zarówno z romantycznych powstańców, jak i współczesnych Baczyńskiemu młodych wojennych bohaterów, jego rówieśników, przyjaciół, szkolnych kolegów, nie ma sprecyzowanego celu:
„Idą, idą pochody, dokąd idą,
których prowadzi jak wygnańców laski
ląd krążący po niebie. A może
niebo po lądzie dmące piaskiem
tak kształt ich zasypuje. Jak noże
giną w chleb pogrążone - tak oni
z wolna spływają. Piach ich pokrywa”.

Uczestnicy pochodu swoimi decyzjami zaprzepaścili szansę na raj i Eden („Wygnańcy łaski”). Ich losy zostały zapisane w gwiazdach, które teraz powoli gasną, symbolizowane przez „dmący piasek” (gwiazdy, pył gwiezdny, mleczne drogi). Idąc za chrześcijańskim poglądem o połączeniu ludzi i gwiazd – gdy człowiek rodzi się, wraz z nim rodzi się gwiazda, gdy zaś umiera, swój żywot kończy także ona – teraz „pochody” są zasypywane gwiezdnym piachem. „Jak noże / giną w chleb pogrążone” – żołnierze giną w chlebie niczym noże, choć powinno być odwrotnie, to chleb (znak życia, Boga) powinien ulec pod siłą ostrza. W końcu „Piach ich pokrywa”, czyli ich trumny zostają przysypane warstwą ziemi lub – interpretacja wynikająca z wcześniejszego przekonania o odczytaniu w „piachu” ludzkiego losu – zostaje wypełnione przeznaczenie.

strona:    1    2    3  

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies