Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Samotność - interpretacja i analiza



Tymczasem: „Nie ma ludzi”. Dawni przyjaciele, rodzinna, znajomi teraz zamienili się w pomniki, które powstają wskutek „krzepnięcia tragiczności”. Wyrastają one bez udziału podmiotu lirycznego: „beze mnie / i poza mną”.

Ich wzrok jest niczym „zasłona”, nie mają ramion, zostały odjęte „za grzech pierworodny”. Podmiot pragnie podzielić los tych martwych pomników, które można interpretować jako zmarłych (odniesienie do nagrobków, zdobiących groby tych, którzy zmarli przedwcześnie) lub martwych za życia, obojętnych na wszystko wskutek wojennej traumy, zatracających swoje człowieczeństwo do momentu, iż stali się niczym z kamienia, pozbawieni uczuć, zimni, nastawieni tylko na przeżycie.

Samotny podmiot stracił wiarę w wyższe wartości, zwątpił nie tylko w istnienie Boga, ale także w szatana. Mimo wszystko zapewnia, iż gdyby ponownie uwierzył w Stwórcę, wówczas poprosiłby o przywrócenie do świata ludzi tych, których wcześniej nazwał „pomnikami”. Zwraca się do adresata swych słów o pomoc w zrealizowaniu tych marzeń:
„O, daj mi ten grzech poznać. Nikt na mnie nie woła.
O, daj mi choć szatana poznać, lub mi daj anioła.
O, wróć mi czyn przedwieczny lub milczenie wróć mi,
abym człowiekiem chodził między tymi ludźmi,
których pamiętam jeszcze i których ujrzałem
w widzeniu ostatecznym (…)”.

Kolejne linijki są poetyckim obrazem wojennego krajobrazu. „Spośród ciemności” podmiot dostrzega grupę ludzi, którzy bohatersko postanowili przeciwstawić się złu:
„(…) tych, co niosą
swoje stopy przez ogień i przechodzą boso
po tych zgliszczach pożogi, którą sami wznieśli
i której na ramionach wątłych [nie] unieśli.
(…) tych (…), co bluźnią,
bo na zmartwychpowstanie przybyli za późno,
i tych, co ściąwszy serce czyjeś jak kwiat ciszy
płaczą z ognistej studni, gdzie ich nikt nie słyszy”.

Choć stawiali bose stopy na żywy ogień, czyli byli zupełnie nieprzygotowani do walki, zdecydowali się stanąć razem w celu pokonania przeszkody nie do przejścia. Podmiot czuje na swych oczach „dłonie potępione”, które „niewiarę i ciemność na dzieci włożyły”, dostrzega ludzi, którym siły starczyło „do pół-zbrodni”, a grzech niosą „na ramionach” przez wieczność, czyli stale się wahają, przeżywają wewnętrzne rozterki, ponieważ nigdy nie byli gotowi psychicznie do walki i zabijania.

Ostatnie cztery wersy są samookreśleniem się podmiot lirycznego, nazwaniem sytuacji, w której się znalazł. Określa się jako „głos boży zbawiony od piekieł”, któremu „odciętemu od ust wzdętych nieba - / czynów boskich nie stało, a ludzkich nie trzeba”, co można interpretować jako bycie poetą.

Wiersz „Samotność” jest poetyckim wyznaniem uczuć podmiotu lirycznego, który wskutek wojennej rzeczywistości czuje się wyizolowany, co sprawia pogłębiająca się dehumanizacja, zarówno dostrzegana w samym sobie, jak i w całym społeczeństwie. Wielokrotne powtórzenia „O! nie jestem człowiekiem” są dowodem, iż z wybuchem II wojny światowej nastała era odczłowieczenia, ludzie przestali kierować się moralnym dekalogiem, chęć przeżycia zdeterminowała ich do poddania swoich decyzji i wyborów jedynemu celowi – przetrwania.

Przewijające się w wierszu wizje niszczonego miasta, mordowanej ludności, ludzkich tragedii, niezawinionego i niewytłumaczalnego cierpienia potęgują przeświadczenie o braku ludzkich odruchów w społeczeństwie lat 40. XX wieku.

Liryk jest wyrazem dojrzałości ukształtowanego już stylu Baczyńskiego, zastosowany język poetycki jest niezwykle bogaty. Niestety, naszpikowanie wiersza rozmaitymi kostiumami i stylizacjami sprawiło, iż interpretacja „Samotności” wymaga poświęcenia szczególnej uwagi na każdą linijkę tekstu. Baczyński nie zaskakujących przenośniach czy niecodziennych zabiegach wersyfikacyjnych zakamuflował swoje przeżycia i refleksje, dotyczące zarówno ludzi podczas II wojny światowej, jak i dziejów narodu polskiego i świata w ogóle. Jak trafnie zauważyła cytowana już Nowacka:

strona:    1    2    3  

Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies