Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Ogrodnik - interpretacja

„O biedne moje dzieci, więc tak się wam śpieszy
Do piachu, w którym czaszka żółte zęby szczerzy?

Do zamykania bioder w majtki, krynoliny,
Do odkrywania ciągów skutku i przyczyny?”.

Scenę kuszenia pierwszych ludzi przez Szatana oddaje trzeci od końca fragment:
„ Oto zbliża się wróg mój i zaraz wam powie:
Spróbujcie, a staniecie się jako bogowie.

Lokaje samolubnej miłości i zbrodni,
I zaiste bogowie, tylko że ułomni”.

Oplatający rajskie drzewo wąż został tutaj jasno nazwany „wrogiem”. Ogrodnik oddaje mu w pewnym momencie głos, jakby chciał ukazać argumenty, jakimi Szatan kusił Adama i Ewę. Otrzymując zapewnienie, iż staną się „jako bogowie”, ludzie dali dowód „samolubnej miłości i zbrodni” i…zgrzeszyli. Na koniec cytowanej zwrotki pada określenie na stan i położenie boskich stworzeń po spróbowaniu owocu – ludzie wprawdzie zachowali się niczym „bogowie”, lecz stali się „ułomni”.

Ostatnie dwie zwrotki są ponownym zwróceniem się Ogrodnika do swoich „drogich dzieci”:
„Nieszczęsne moje dzieci, jaka długa droga,
Nim zrujnowany ogród zakwitnie od nowa,

I lipową aleją wrócicie przed ganek,
Gdzie na rabatkach pachną szałwia i tymianek.

I czy było konieczne nurzać się w otchłani,
Systemata układać, zamiast mieszkać w baśni,

Nad którą nieustanna jest moja opieka?
Bo prawdę mówi Pismo, że mam twarz człowieka”.

Wskutek występku „dzieci”, dzieło Ogrodnika zostało zniszczone. Nie wiadomo, ile czasu upłynie, niż wyschnięte i zgniłe rośliny zakwitną ponownie, nie jest także pewne, czy Adam i Ewa będą mogli jeszcze kiedyś wrócić do rajskiego ogrodu i nazwać się dziećmi Boga. Pytanie o sens „nurzania się w otchłani”, czyli podjęcia próby postawienie się na równi ze Stwórcą, zamiast „mieszkania w baśni” pod troskliwą opieką Ogrodnika pozostaje bez odpowiedzi. Ostatni wers ujawnia tożsamość tytułowego bohatera, którym okazuje się sam Bóg, posiadający według Pisma Świętego „twarz człowieka”.


Bóg w wierszu Miłosza został sportretowany jako istota wszechwiedząca, potrafiąca spojrzeć tam, gdzie ludzkie oko nie sięga. Mimo iż akcja utworu zamyka się wokół czasów, gdy ziemię zamieszkiwali jedynie Adam i Ewa, to jednak Ogrodnik dzieli się z czytelnikiem wizją mającego dopiero nastąpić wygnania ich z Raju:
„Widział ognie i mosty, okręty i domy,
Samolot w nocnym niebie migający iskrą,

Łoża z baldachimami i pobojowisko”.

Kolejną cechą podmiotu lirycznego, czyli Boga, jest jego troskliwość i opiekuńczość, roztoczona nad Adamem i Ewą:
„O biedne moje dzieci, więc tak wam się spieszy
Do piachu, w którym czaszka żółte zęby szczerzy?”.

Prócz cech charakteru, elementem portretu Stwórcy jest także jego fizyczność. Miłosz przedstawił go jako siwobrodego ogrodnika o ludzkiej twarzy, co jeszcze bardziej uwiarygodnia podkreślane przez poetę cechy. Podobnie jak zwykły ogrodnik, Bóg także zajmuje się sianiem lub sadzeniem roślin, czyli tworzeniem życia. Następnie nadchodzi etap pielęgnowania, doglądania, podlewania i pielenia nieprzyjaznych chwastów, by umożliwić wyrośniecie silnych i zdrowych osobników, czyli podatnych na mechaniczne uszkodzenia czy złą pogodę ludzi.

Obok Boga bohaterami liryku Miłosza są pierwsi ludzie - Adam i Ewa. Już w otwierających wersach podmiot informuje, iż nie zostali oni stworzeni, aby „kłaniać się księciu i władcy tej ziemi”, czyli diabłu. Ich życie miało upływać błogo i spokojnie, co z pewnością stałoby się, gdyby nie ulegli zastawionej przez Szatana pokusie. Gdy pierwsi ludzie łamią boski nakaz i – mamieni wizją stania się bogami – próbują owocu z Zakazanego Drzewa, stają się bohaterami tragicznymi. Choć nie byli tego świadomi, w tamtej chwili wydali na siebie wyrok opuszczenia Edenu. Ich życie miało odznaczać się od tej pory „nienasyceniem duszy” i ciałem podatnym na rany. Zapewnili sobie i całej ludzkości choroby duszy, takie jak depresje, melancholię, nostalgię, ich ciało miało być odtąd podatne na uszkodzenia, choroby, śmiertelne. Zachłanność Adama i Ewy spowodowała, iż życie w krainie wiecznej szczęśliwości zamieniło się w „ułomną” egzystencję.

strona:    1    2    3  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies