Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Współczesność

Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza

„tu nie fis
i nie harmonia,
ale dysonans”.
Nazwa instrumentu muzycznego zostaje rozłożona na dwa rzeczowniki: „fis” i „harmonia”, kojarzone z uporządkowaniem, harmonią. Te z kolei są skontrastowane z prozaicznością i „dysonansem” buraka. Zwyczajne warzywo jest kwantyfikatorem codzienności, nie sposób jej wtłoczyć w określone reguły kultury wysokiej.Na podłodze nie istnieje harmonia czy brak autentyczności. Na niej każdy element jest do bólu prawdziwy. Cierpienie przestaje być dekoracyjnym dodatkiem, staje się czymś żywym. Pojawia się dysonans, czyli przeciwieństwo harmonii.

Kolejna zwrotka przynosi charakterystyczne dla Białoszewskiego wymieszanie elementów symbolizujących kulturę wysoką i niską. Podczas gdy ta pierwsza zobrazowana jest przez flet, niska to kartofle”
„ach! i flet zaczarowany
w kartofle - flet
w kartofle rysunków i kształtówzatartych!
to stara podłoga
podłoga
leżąca strona”.

Autor jest pełen zachwytu nad możliwością wyczarowania z przedmiotów codziennego użytku rzeczy niezwykłych, na przykład z kartofla fletu. Przemiana dobiegła końca. Jak to się stało? Dzięki językowi i zabiegowi lingwistycznego: wyraz „kartofle” posiada sylabę „fle”, z niej podmiot stworzył „flet”.

Fragment o flecie jest nawiązaniem do opery Mozarta „Zaczarowany flet”. Stary, drewniany instrument kojarzy się także z satyrami, Arkadią, a także z królem Dawidem, który w „Starym testamencie” oddał się ekstatycznemu tańcu na cześć Jahwe. Flet jest zazwyczaj kojarzony z muzyką i poezją – sferami wyobraźni, metafizyki, marzeń.

Wracając do wiersza Białoszewskiego, należy przez chwilę skupić się na występujących obok fletu kartoflach. Skąd pojawiły się w peanie na cześć podłogi ziemniaki? Można wymienić przynajmniej kilka scenariuszy - być może podłoga była zaśmiecona obierzynami, a może podmiot przywołał je ze względu na skojarzenia semantyczne. Kartofel jest warzywem przywołującym na myśl ziemię (tam dojrzewa), podłoże (tam jest wydobywany), a w końcu podłogę (tam jest składowany).
Zwrot „Kształty zatarte” przypominają tarte ziemniaki, stające się wskutek zabiegowi mechanicznemu półpłynną masą. Podobnie dzieje się z brudną, zdeptaną, zakurzoną czy zabłoconą podłogę.
„to stara podłoga”.


Podłoga zdaje się być stara jak człowiek, tak samo jak on zniszczona i cierpiąca. Nazwanie jej „Leżącą stroną” przywodzi na myśl grzech, upadek.

Dalsza część drugiej zwrotki zawiera pochwałę, gloryfikację starej podłogi. Tytułowa “ bohaterka ” utworu nabiera cech bóstwa, pojawiające się nawiązania do Boga wprowadzają w wierszu „o podłodze” pierwiastek sakralny:
„podłoga
leżąca strona

boga naszego powszedniego
zwyczajnych dni”.

Białoszewski trawestuje słowa Modlitwy Pańskiej „Chleba naszego powszedniego”. Fakt przywołania postaci Boga z małej litery wprowadza przekonanie, iż „bóg” jest codziennością, zwyczajnością, powtarzającym się ciągle tym samym szarym dniem. Częścią tego powszedniego boga, czyli codzienności, zwykłego dnia jest właśnie podłoga.

Podmiot dostrzega piękno w brzmieniu jej „imienia”:
„i takie słowo koncertujące
w o-gamie
w tonacji z dna
naszej mowy...”.

Podłoga jest nazwana słowem koncentrującym, a więc brzmiącym jak muzyka „w o-gamie”. Oga to wygłosowa część wyrazu „podłoga”, skojarzonym tutaj z gamą. Podsumowując analizowany fragment, podłoga multiplikuje nowe możliwości muzyczne, tworzy nową muzykę, utrzymaną w tonacji:
„Z dna
Naszej mowy”.
Przywołaną przez Białoszewskiego tonację charakteryzuje wywodzenie się „z dna”. Występująca w cząstce „oga” spółgłoska to „g”. Ze względu na miejsce artykulacji klasyfikujemy ją jako tylnojęzykową, ponieważ jej wymowa jest zapoczątkowana w najgłębiej położnych częściach aparatu mowy. Dlatego też autor „o-gamie’ nadaje cechy metaforycznej głębi.

strona:    1    2    3    4  


Zobacz inne artykuły:

Baczyński Krzysztof Kamil
Samotność - interpretacja i analiza
Samotność - geneza
Romantyczność - analiza i interpretacja
Romantyczność - geneza
Elegia... (o chłopcu polskim) - analiza
Elegia... (o chłopcu polskim) - interpretacja
Elegia... (o chłopcu polskim) - geneza
Z głową na karabinie - analiza
Z głową na karabinie - interpretacja
Z głową na karabinie - geneza
Historia - analiza i interpretacja
Historia - geneza
Pokolenie (Do palców przymarzły struny...) - analiza i interpretacja
Pokolenie (Wiatr drzewa spienia...) - analiza i interpretacja

Barańczak Stanisław

Białoszewski Miron
Miron Białoszewski jako poeta-lingwista
Miron Białoszewski jako piewca rupieci
Rozprawa o stolikowych baranach - interpretacja i analiza
Leżenia - interpretacja i analiza
Namuzowywanie - interpretacja i analiza
Karuzela z madonnami - interpretacja i analiza
Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza
Podłogo, błogosław! - interpretacja i analiza
Mironczarnia – interpretacja i analiza

Broniewski Władysław
Zestawienie „Ballad i romansów” z „Romantycznością” Adama Mickiewicza
Ballady i romanse - analiza
Ballady i romanse - interpretacja
Soldat inconnu - analiza
Soldat inconnu - interpretacja
Bagnet na broń - analiza i interpretacja

Bursa Andrzej
Nauka chodzenia - interpretacja i analiza

Grochowiak Stanisław
Czyści - analiza i interpretacja
Płonąca żyrafa - analiza i interpretacja
Ikar - analiza i interpretacja
Lekcja anatomii - analiza i interpretacja

Herbert Zbigniew
U wrót doliny - analiza
U wrót doliny - interpretacja
U wrót doliny - treść
U wrót doliny - geneza
Apollo i Marsjasz - analiza
Apollo i Marsjasz - interpretacja
Apollo i Marsjasz - geneza
Przesłanie Pana Cogito - analiza
Przesłanie Pana Cogito - interpretacja
Przesłanie Pana Cogito - geneza
Potęga smaku - geneza
Potęga smaku - analiza
Potęga smaku - interpretacja
Raport z oblężonego miasta - analiza i interpretacja
Raport z oblężonego miasta - geneza
Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza
Powrót prokonsula - analiza
Powrót prokonsula - interpretacja
Powrót prokonsula - geneza

Konarski Feliks
Czerwone maki... - interpretacja i analiza
Czerwone maki... - geneza

Lechoń Jan
Herostrates - interpretacja
Herostrates - analiza
Herostrates - geneza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - analiza
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - interpretacja
Pieśń o Stefanie Starzyńskim - geneza

Miłosz Czesław
Walc - geneza
Obłoki - interpretacja i analiza
Obłoki - geneza
Który skrzywdziłeś - analiza
Który skrzywdziłeś - interpretacja
Który skrzywdziłeś - geneza
Piosenka o końcu świata - analiza
Piosenka o końcu świata - interpretacja
Piosenka o końcu świata - geneza
W Warszawie - interpretacja i analiza
W Warszawie - geneza
Campo di Fiori - analiza
Campo di Fiori - interpretacja
Campo di Fiori - geneza
Ars poetica? - analiza
Ars poetica? - interpretacja
Ogrodnik - analiza
Ogrodnik - interpretacja
Ogrodnik - geneza
Walc - analiza
Walc - interpretacja

Przyboś Julian
Póki my żyjemy - analiza
Póki my żyjemy - interpretacja
Póki my żyjemy - geneza
Widzenie katedry w Chartres - analiza
Widzenie katedry w Chartres - interpretacja
Widzenie katedry w Chartres - geneza
Notre Dame - analiza
Notre Dame - interpretacja
Notre Dame - geneza
Z Tatr - analiza
Z Tatr - interpretacja
Z Tatr - geneza

Różewicz Tadeusz
Ocalony - analiza
Ocalony - interpretacja
Warkoczyk - analiza
Warkoczyk - interpretacja
Lament - analiza
Lament - interpretacja
Lament - geneza
Drewno - analiza
Drewno - interpretacja
Matka powieszonych - interpretacja i analiza
Matka powieszonych - geneza
Strach - interpretacja i analiza
Powrót - interpretacja i analiza
Powrót - geneza
Termopile polskie - interpretacja i analiza
Termopile polskie - geneza
Bez – interpretacja i analiza
List do ludożerców - interpretacja i analiza

Stachura Edward
Wędrówką życie jest człowieka - analiza i interpretacja
Życie to nie teatr - analiza i interpretacja

Szymborska Wisława
Jeszcze - analiza
Jeszcze - interpretacja
Jeszcze - motyw Holocaustu
Głos w sprawie pornografii - analiza
Głos w sprawie pornografii - intepretacja
Głos w sprawie pornografii - geneza
Dwie małpy Bruegla - interpretacja i analiza
Dwie małpy Bruegla - geneza
Atlantyda - interpretacja i analiza
Atlantyda - geneza
Koniec i początek - analiza
Koniec i początek - interpretacja
Koniec i początek - geneza
Kot w pustym mieszkaniu - analiza
Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja
Kot w pustym mieszkaniu - geneza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - interpretacja i analiza
Minuta ciszy po Ludwice Wawrzyńskiej - geneza
Utopia - interpretacja i analiza
Utopia - geneza
Niektórzy lubią poezję - analiza
Niektórzy lubią poezję - interpretacja
Sto pociech - analiza
Sto pociech - interpretacja
Sto pociech - geneza
Cebula - analiza
Cebula - interpretacja
Nic dwa razy - analiza
Nic dwa razy - interpretacja
Nic dwa razy - geneza

Twardowski Jan
O spacerze po cmentarzu wojskowym - interpretacja i analiza
Przezroczystość - interpretacja i analiza
szukam - analiza
szukam - interpretacja
za szybko - analiza
za szybko - interpretacja
Śpieszmy się - interpretacja
Śpieszmy się - geneza
samotność - analiza
samotność - interpretacja

Wojaczek Rafał
Ojczyzna - analiza
Ojczyzna - interpretacja
Ojczyzna - geneza
Martwy język - interpretacja i analiza
Martwy język - geneza

Inne



Partner serwisu:

kontakt | polityka cookies